Σε μια περίοδο όπου η σύγχρονη Τέχνη μοιάζει πιο προσβάσιμη και ζωντανή από ποτέ, η σύμβουλος Τέχνης και επιμελήτρια, Θεοδώρα Κουμουνδούρου, μιλά για τη διαδρομή της, τις επιλογές που τη διαμόρφωσαν και τη σχέση της με την Τέχνη. Με αφορμή την έκθεση “London to Athens” στην SG Gallery του St. George Lycabettus - μια συνάντηση κορυφαίων δημιουργών όπως ο Pablo Picasso και ο Andy Warhol με το αθηναϊκό κοινό - απαντάει με ειλικρίνεια και σύγχρονη ματιά και ξεδιπλώνει τη δική της οπτική για έναν χώρο που εξελίσσεται διαρκώς.

Γνωρίστε την!

Πού σας πετυχαίνουμε αυτήν την περίοδο;

Αυτή την περίοδο θα με βρείτε στην SG Gallery του ξενοδοχείου St. George Lycabettus όπου σε συνεργασία με την γκαλερί Andipa παρουσιάζουμε την έκθεση “London to Athens”. Η έκθεση παρουσιάσει σημαντικούς πίνακες, σχέδια και υπογεγραμμένες εκδόσεις των Pablo Picasso, Andy Warhol, Francis Bacon, Damien Hirst, Banksy και άλλων κορυφαίων καλλιτεχνών του εικοστού αιώνα στην ελληνική πρωτεύουσα. Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι το Σάββατο 9 Μαΐου.

Κι αν έπρεπε να δώσετε έναν ορισμό στην Τέχνη, ποιος θα ήταν αυτός;

Πώς μπορεί κανείς να δώσει έναν μόνο ορισμό στην Τέχνη; Ίσως θα ήταν σχεδόν άδικο να την περιορίσουμε έτσι. Η τέχνη είναι άνθρωποι, εικόνες, υλικά, χρόνος και ιστορία... Είναι ένας ζωντανός οργανισμός που εξελίσσεται διαρκώς.

Τι παίζει στο repeat στα ηχεία σας όταν εργάζεστε;

ASMR για να ηρεμήσω! Κάνω πλάκα αλλά όχι και τελείως. Η αλήθεια είναι ότι βάζω πολύ συχνά για να συγκεντρωθώ. Εάν θέλω να ακούσω μουσική θα βάλω σίγουρα κάτι ανεβαστικό. Τελευταία έχω στο repeat το “Doctor Doctor” των UFO και το “Be like a Woman” του Chris Rainbow. Έχω τελείως mix γούστο στη μουσική αν και κάποιος θα μπορούσε να πει ότι είμαι τελείως illiterate.

Ποιος άνθρωπος είχε τη μεγαλύτερη επιρροή πάνω σας;

Πρέπει να πω μόνο έναν άνθρωπο; Αυτό δεν γίνεται. Οι οικογένεια μου φυσικα! Οι γονείς και ο αδερφός μου έχουν μάθει πως να σέβομαι τους γύρω μου και να δουλεύω σκληρά. Να είμαι ευγνώμων για αυτά που έχω, αλλά πάντα να οδεύω βήμα βήμα και να προσπαθώ για το καλύτερο. Και πάντα με χαμόγελο ανεξαρτήτως της κατάστασης.

Και φυσικά δεν μπορώ να μην αναφέρω το πρώτο μου άνθρωπο στο χώρο της τέχνης και τώρα μια απο τις καλύτερες μου φίλες τη Χριστίνα Ανδρουλιδάκη. Η γκαλερί CAN Gallery, της οποίας η Χριστίνα είναι ιδιοκτήτρια, ήταν η πρώτη γκαλερί στην οποία δούλεψα. Η Χριστίνα μου έμαθε πως δεν χρειάζεται να είσαι σκληρή για να τα καταφέρεις. Ότι με ευγένεια και γνωρίζοντας απλά για τι πράγμα μιλάς μπορείς να ανέβεις ψηλά. Είναι πραγματικά ένας απίστευτος άνθρωπος και επαγγελματίας που καταρρίπτει κάθε κλισέ που μπορεί να κυριαρχεί στον χώρο και που μου έδωσε τον χώρο να «ξεδιπλωθώ» μέσα από τη δουλειά μαζί της. Είχε πραγματικά πολύ μεγάλη επιρροή πάνω μου και με έκανε να θέλω να γίνω και εγώ σαν και αυτή!

Ποια «αποτυχία» σας αποδείχθηκε τελικά δώρο;

Δεν έχω κάποιο παράδειγμα αποτυχίας ακριβώς. Όμως σίγουρα θα έλεγα ότι ήταν δώρο το να μην γίνουν κάποια πράγματα τη στιγμή που τα ήθελα. Το να μην πάρω μια δουλειά που ήθελα πολύ ή το να κάνω υπομονή και να μην πιέσω μια κατάσταση, έχουν υπάρξει «δώρα» από το σύμπαν διότι όλα οδήγησαν στα επόμενα που έγιναν, και ήταν ιδανικά για τη στιγμή εκείνη.

Ποιο κομμάτι της διαδικασίας της δουλειάς σας είναι το αγαπημένο σας;

Όταν αναλαμβάνω ένα καινούργιο πρότζεκτ και κάνω το research. Εκείνη τη περίοδο με περικλείουν όλων των ειδών τα συναισθήματα: ανυπομονησία, αγχος, ενθουσιασμός και μπορεί να κάτσω ώρες στο λάπτοπ μου να ψάχνω τα ιδανικά έργα για κάποιον πελάτη ή για μια νέα έκθεση.

Κι όταν η σύνδεση με την Τέχνη δεν έρχεται, τι κάνετε;

Πιστεύω πως πάντα υπάρχει σύνδεση με την Τέχνη. Απο τη στιγμή που θα υπάρξει εκείνος ο πρώτος «έρωτας» με την Τέχνη μετά πάντα θα βρίσκεις σύνδεση με οποιαδήποτε μορφή και αισθητικής της. Μένει μέσα σου αυτό και συνεχόμενα εξελίσσεται.

Αν αύριο σας έπαιρναν τον τίτλο του «σύμβουλου Τέχνης» τι θα συνεχίζατε να κάνετε έτσι κι αλλιώς;

Νομίζω πως όλοι οι επαγγελματίες στον χώρο της Τέχνης έχουν περάσει από πολλά «πόστα» μέχρι να καταλήξουν σε αυτό που τους ταιριάζει και αγαπάνε. Προσωπικά έχω δουλέψει ώς βοηθός σε γκαλερί, έχω γράψει άρθρα για online εφημερίδα, έχω φτιάξει μια εταιρία που διοργανώνει bespoke art tours οπότε όλο και κάτι άλλο θα βρω να κάνω.

Ποιο ρίσκο τολμήσατε και δεν το μετανιώσατε;

Το να γυρίσω πίσω στην Ελλάδα απο το Λονδίνο το 2018 μετά τις σπουδές μου. Ευτυχώς μαζί με εμένα γύρισαν τότε και άλλοι νέοι που είχαν μετακομίσει στο εξωτερικό για δουλεία ή σπουδές και από τότε και έπειτα, ο χώρος της Τέχνης βίωσε μια άνθηση.

Τι αξίζει περισσότερο από το ταλέντο στον τομέα σας;

Η δουλεία και η ευγένεια.

Τι δε διαπραγματεύεστε πια όπως παλιά;

Την ψυχική μου υγεία και ηρεμία.

Τι σας βοηθά να επανέρχεστε όταν μια μέρα πάει στραβά;

Να γυρνάω στο σπίτι μου και να κάθομαι για λίγες ώρες μόνη μου με minimum communication με τον «έξω κόσμο» ώστε να μπορέσω να φορτίσω τις μπαταρίες μου. Αυτό συνοδεύεται συνήθως με το να κάτσω στο καναπέ αγκαλιά με τα γατάκια μου και με ένα καλό ποτήρι λευκό κρασί. Έχω παρατηρήσει ότι όσο μεγαλώνω έχω πολύ περισσότερο ανάγκη να κάθομαι με τον εαυτό μου και αν αποφεύγω το “white noise” του κόσμου.

Ποιο είναι το πιο δύσκολο «όχι» που έχετε μάθει να λέτε και ειδικά μέσα στα πλαίσια της δουλειάς σας;

Νομίζω πως γενικά μου ήταν πολύ δύσκολο να μάθω να λέω το όχι. Σε σημείο που έφτανα να πιέζομαι εγώ και να δυσκολεύομαι αντί απλά να δυσαρεστήσω κάποιον άλλον.

Τώρα πια έχω μάθει να λέω «όχι» κατευθείαν όταν νιώθω ότι ίσως δεν θα μπορώ να συνεργαστώ καλά με κάποιον, ο οποίος με προσεγγίζει για μελλοντική συνεργασία. Νομίζω ότι αυτό είναι το πιο σημαντικό «όχι», παρόλο που εκείνη τη στιγμή μπορεί να φαίνεται πως χάνεις μια καινούργια ευκαιρία.

Εγώ ποιά μπορώ να καταλάβω μέσα σε 15 λεπτά εάν θα μπορώ να συνεργαστώ με καποιον και να συνεννοηθούμε ή όχι. Δυστυχώς αυτό έρχεται με την εμπειρία.

Η ζωή μας θα ήταν ομορφότερη αν...

Χαμογελούσαμε παραπάνω και ήμασταν ειλικρινείς.

Υπήρχε κάποιο άλλο σχέδιο στη ζωή σας πριν ασχοληθείτε με την Τέχνη;

Ένας κρυφός μου πόθος ήταν να γράφω σενάρια για ταινίες μικρή, καθώς έβλεπα πολύ έντονα όνειρα και σκεφτόμουν ότι έπρεπε να γίνουν ταινίες. Αυτό το όνειρο «πέθανε» νωρίς, καθώς είμαι δυσλεκτική και δεν μπορούσα να κάτσω να γράψω πάνω από 3 παραγράφους τη φορά.

Όταν σβήνουν τα φώτα μιας έκθεσης πού και πώς σας βρίσκουμε;

Με βρίσκεται στα όρια της υπερκόπωσης καθώς θα καταπιαστώ με όλα, σε υπερβολικό βαθμό. Θα ασχοληθώ από τα PR και τις πωλήσεις μέχρι και το να αφιερώσω πολλές ώρες για να καλύψω όλα τα τεχνικά κομμάτια που μπορεί να έχει ανάγκη μια έκθεση. 

Ως σύμβουλος και επιμελήτρια ποιο είναι το πιο δύσκολο κομμάτι που καλείστε να αντιμετωπίσετε;

Ένα από τα πιο απαιτητικά κομμάτια είναι να βοηθήσουμε τους πελάτες να κατανοήσουν ουσιαστικά τα έργα και τους καλλιτέχνες. Συχνά χρειάζεται να γεφυρώσουμε την πρώτη, καθαρά αισθητική τους αντίδραση με τη βαθύτερη αξία και το πλαίσιο ενός έργου. Είναι μια πρόκληση, αλλά ταυτόχρονα και ένα πολύ ουσιαστικό μέρος της δουλειάς μας

Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε ότι όλο και περισσότερος κόσμος και μάλιστα μικρής ηλικίας στρέφεται προς την Τέχνη, είτε ως επαγγελματίας είτε ως απλά λάτρης. Που πιστεύετε ότι οφείλετε αυτή η στροφή;

Θεωρώ ότι αυτή η στροφή συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την περίοδο του Covid, όπου ο κόσμος είχε τον χρόνο να ανακαλύψει πιο προσωπικά και δημιουργικά ενδιαφέροντα. Πολλοί άρχισαν να ανακαλύπτουν και να πειραματίζονται, εξελίσσοντας σταδιακά την αισθητική τους και αναζητώντας τρόπους έκφρασης πέρα από την καθημερινότητα της εργασίας. Παράλληλα, και ο ίδιος ο χώρος της τέχνης έχει γίνει πιο ανοιχτός και προσβάσιμος, με περισσότερους εκθεσιακούς χώρους, πρωτοβουλίες και σύγχρονες πλατφόρμες, που φέρνουν το κοινό πιο κοντά στην τέχνη. Και φυσικά, δεν μπορούμε να παραλείψουμε την καθοριστική επιρροή που είχαν και συνεχίζουν να έχουν τα social media, τα οποία έχουν φέρει την τέχνη πιο κοντά στο ευρύ κοινό, κάνοντάς τη τέχνη πιο άμεση και προσβάσιμη.