Η Dana Thomas, μία από τις πιο επιδραστικές φωνές της διεθνούς δημοσιογραφίας μόδας, είναι γνωστή για την αιχμηρή της ματιά στη βιομηχανία και τη βιωσιμότητα. Από τα εφηβικά της χρόνια ακόμη, εργαζόταν ως μοντέλο, ενώ χρησιμοποιούσε τα χρήματα που κέρδιζε για να πληρώνει τις σπουδές της, με όνειρο ζωής να γίνει πολιτική ανταποκρίτρια στη Washington Post ή στους New York Times. Ξεκίνησε στη Washington Post, ενώ ακόμα φοιτούσε στο American University στην Ουάσιγκτον, και δούλευε ως βοηθός ειδήσεων όταν, το καλοκαίρι του 1988, η συντάκτρια μόδας Nina Hyde, που χρειαζόταν νέα βοηθό, άκουσε ότι υπήρχε ένα πρώην μοντέλο που μιλούσε γαλλικά και λίγα ιταλικά στην αίθουσα σύνταξης.
«Έτσι μεταφέρθηκα στο Τμήμα Μόδας για να δουλέψω μαζί της. Και τότε συνειδητοποίησα ότι η εμπειρία μου ως μοντέλου μου είχε δώσει γνώση για το πώς λειτουργούσε η βιομηχανία: ήξερα ποιοι ήταν οι σχεδιαστές και οι φωτογράφοι, είχα δουλέψει μαζί τους, είχα πάει στους οίκους μόδας και στα γραφεία των περιοδικών». Κάπως έτσι είδε εκ των έσω τη βιομηχανία της μόδας να εξελίσσεται, η οποία, όπως αναφέρει, σήμερα «έχει αλλάξει τρομερά. Όταν ξεκίνησα, στις εφημερίδες υπήρχαν συντάκτες μόδας. Όταν η Nina κάλυπτε τις επιδείξεις, σου έλεγε τι έβλεπε, καθώς και για την ατμόσφαιρα στο Παρίσι, τα πάρτι και τα εστιατόρια. Οι συντάκτες συζητούσαν για τις τάσεις. Υπήρχαν ελάχιστα, αν όχι καθόλου, άρθρα για επιχειρηματικά θέματα. Και αυτά τα κάλυπτε ο δημοσιογράφος που ασχολούνταν με το λιανικό εμπόριο στην οικονομική στήλη».
Το δεύτερο καλοκαίρι που δούλεψε με τη Nina Hyde, ο οίκος Yves Saint Laurent εισήχθη στο χρηματιστήριο - ήταν ο πρώτος οίκος που το έκανε. «Σήμερα είναι σπάνιο να βρεις κάποιον που δεν είναι», όπως υπογραμμίζει. Την ίδια εποχή, ο Bernard Arnault μόλις είχε αναλάβει τον Christian Dior, ενώ ένα από τα πρώτα της άρθρα ήταν το προφίλ για τον τότε νέο σχεδιαστή του Dior, τον Gianfranco Ferre. Ο Arnault δεν είχε ακόμη αναλάβει τη LVMH. «Σήμερα όλα είναι εταιρικά. Και φυσικά, αυτό ήρθε πολύ πριν από την παγκοσμιοποίηση. Οι γαλλικοί και ιταλικοί οίκοι μόδας ήταν μικροί. Είχαν πωλήσεις ίσως μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο. Τώρα έχουν πωλήσεις πέντε έως δέκα δισεκατομμύρια, ενώ η Louis δολάρια». Η ίδια περιγράφει λεπτομερώς αυτήν την εξέλιξη στο πρώτο της βιβλίο, “Deluxe: How Luxury Lost Its Luster”. «Αυτές είναι πλέον τεράστιες εταιρίες και μάρκες, που είναι γνωστές σε όλους. Η μόδα πλέον είναι μια πολύ μεγαλύτερη επιχείρηση που πρέπει να καλύψεις ως δημοσιογράφος και βοηθάει αν έχεις γνώση του πώς λειτουργούν οι επιχειρήσεις - αν έχεις παρακολουθήσει μαθήματα διοίκησης επιχειρήσεων στο πανεπιστήμιο, εγώ το έκανα», σημειώνει.
Πώς έχει συμβάλει το βιβλίο σας “Fashionopolis” στον διάλογο για το μέλλον της μόδας;
Είναι δύσκολο για μένα να το πω. Αλλά μου έχουν πει συντάκτες μόδας ότι τους έκανε να δουν με διαφορετικό μάτι τις ντουλάπες τους και τις επιχειρηματικές τους πρακτικές. Και για κάποιο διάστημα, χάρη στον θαρραλέο Edward Enninful, όταν ήταν επικεφαλής του British Vogue, είχα μια σελίδα στο περιοδικό κάθε μήνα όπου μπορούσα να μιλάω για θετικές, ελπιδοφόρες και βιώσιμες ιστορίες, αναδεικνύοντας σχεδιαστές και πρωτοπόρους της αλλαγής. Ο Edward έκανε τη βιωσιμότητα έναν από τους τρεις βασικούς πυλώνες του περιοδικού, μαζί με την ενσωμάτωση και την ποικιλομορφία. Δυστυχώς, όλα αυτά έχουν πλέον χαθεί, μαζί με τον Enninful.
Ποια είναι τα πιο σημαντικά βήματα που πρέπει να κάνει η βιομηχανία της μόδας για να γίνει πιο βιώσιμη;
Νομοθεσία. Πρέπει να υπάρχουν νόμοι που να υποχρεώνουν τις εταιρίες να είναι υπεύθυνες και να τους επιβάλλονται σημαντικά πρόστιμα
όταν δεν είναι.
Υπάρχουν σχεδιαστές που αποτελούν πραγματικά πρότυπα για τη βιώσιμη μόδα;
Η Stella McCartney, η οποία ήταν «πράσινη» πολύ πριν γίνει μόδα ή ανάγκη, επειδή έτσι την ανέθρεψαν, να σέβεται τη Μητέρα Φύση. Η Gabriela Hearst κάνει πολύ καλή δουλειά, καθώς και η αμερικανική μάρκα Another Tomorrow. Είναι κορυφαία.
Ποιο μήνυμα θα θέλατε περισσότερο να λάβουν οι αναγνώστες σχετικά με τον τρόπο που επενδύουν στα ρούχα;
Όπως λέω στις ομιλίες μου: Αγοράστε λιγότερα, αγοράστε καλύτερα. Μην επιδιώκετε το «περισσότερο, περισσότερο, περισσότερο». Επιλέξτε με σύνεση, επενδύστε σε ρούχα που είναι καλοφτιαγμένα και θέλετε να κρατήσετε και να φοράτε συχνά, ρούχα που αγαπάτε. Σταματήστε να αγοράζετε ή να πιστεύετε στην ιδέα των ρούχων μιας χρήσης. Και επισκευάστε και μεταπωλήστε. Κρατήστε τα ρούχα σε κυκλοφορία για περισσότερο καιρό.
Σήμερα, οι σχεδιαστές φαίνεται να μετακινούνται από οίκο σε οίκο, σαν να παίζουν το παιχνίδι των μουσικών καρεκλών. Πώς επηρεάζει αυτή η συνεχής ανακατάταξη τη δημιουργικότητα στη μόδα;
Καταστρέφει το μήνυμα ενός brand και μπερδεύει πάρα πολύ τους πελάτες. Επιπλέον, δίνει την εντύπωση ότι η διοίκηση δεν ξέρει τι να κάνει, δεν έχει εμπιστοσύνη στο ταλέντο ή στο brand και είναι πρόθυμη να δοκιμάσει οτιδήποτε μόνο και μόνο για να βγάλει χρήματα.
Πώς βλέπετε τη σχέση μεταξύ δημιουργικότητας, τεχνολογίας και τεχνητής νοημοσύνης να διαμορφώνει το μέλλον της μόδας;
Βλέπω κάποια πλεονεκτήματα, όπως το ότι σου επιτρέπει να δοκιμάζεις προϊόντα από online καταστήματα στο avatar σου, για να δεις πώς σου πάνε. Και φυσικά, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να κάνει τις εταιρίες να λειτουργούν πιο αποτελεσματικά, κάτι που, από ορισμένες απόψεις, μπορεί
να σημαίνει πιο οικολογικές πρακτικές. Πιστεύω ότι οι νέες διαφημίσεις που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη είναι αρκετά κακές και ελπίζω ότι οι μάρκες δεν θα συνεχίσουν να αντικαθιστούν τα ανθρώπινα μοντέλα και τους φωτογράφους με μηχανές για τη δημιουργία διαφημιστικών καμπανιών.
Πιστεύετε ότι οι παραδοσιακές πρωτεύουσες της μόδας εξακολουθούν να «καθορίζουν» την παγκόσμια κατεύθυνσή της ή μήπως οι ισορροπίες μετατοπίζονται;
Σίγουρα μετατοπίζονται προς άλλες πρωτεύουσες, στην Ασία και στην Ινδική Υποήπειρο. Και έτσι πρέπει να γίνει, δεδομένου ότι αυτές αποτελούν σημαντικές αγορές και, ειλικρινά, τις αρχικές γενέτειρες της πολυτέλειας. Η πολυτέλεια έχει πολύ μακρύτερη ιστορία στο Πεκίνο, τη Σαγκάη και τη Βομβάη από ό,τι στο Παρίσι και σίγουρα στη Νέα Υόρκη ή το Μιλάνο.
Ποιοι οίκοι πιστεύετε ότι θα κυριαρχήσουν την επόμενη δεκαετία;
Chanel, Hermès και Prada.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΧΕΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ ΤΗΣ DANA THOMAS
ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ GLOW ΣΤΟ ΤΕΥΧΟΣ ΜΑΪΟΥ 2026
