Η είδηση ότι το «Τιτανικός Ωκεανός» (Titanic Ocean) της Κωνσταντίνας Κοτζαμάνη επιλέχθηκε για παγκόσμια πρεμιέρα στο τμήμα Un Certain Regard του Cannes Film Festival κάνει τον γύρω του διαδικτύου και αναδεικνύει τη δυναμική της ελληνικής παρουσίας στο κορυφαίο κινηματογραφικό γεγονός του κόσμου. Συνιστά ένα σημαντικό καλλιτεχνικό γεγονός για τον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο, αλλά και μια ένδειξη ότι το ιδιαίτερο, ποιητικό σινεμά της Κοτζαμάνη περνά σε μια νέα, πιο ώριμη φάση. Η ταινία προστέθηκε στις τελευταίες ανακοινώσεις του 79ου Φεστιβάλ Καννών, που θα διεξαχθεί από τις 12 έως τις 23 Μαΐου 2026, εντασσόμενη σε ένα πρόγραμμα που παραδοσιακά αναδεικνύει τολμηρές φωνές και αυριανούς δημιουργούς πρώτης γραμμής.
Το Un Certain Regard, άλλωστε, δεν είναι μια «δευτερεύουσα» ζώνη προβολών, όπως συχνά παρουσιάζεται απλουστευτικά. Είναι ιστορικά το τμήμα όπου δοκιμάζονται νέες κινηματογραφικές φωνές, όπου σκηνοθέτες με προσωπικό όραμα συστήνονται διεθνώς. Για μια πρώτη μεγάλου μήκους ταινία, η παρουσία εκεί ισοδυναμεί σχεδόν με θεσμική σφραγίδα κύρους.
Ένας φαντασιακός ωκεανός ενηλικίωσης
O «Τιτανικός Ωκεανός», τη μουσική του οποίου υπογράφει η Kid Moxie, κινείται μακριά από οποιαδήποτε σύνδεση με το ναυάγιο ή τη γνωστή ιστορία του «Τιτανικού». Ο τίτλος μοιάζει περισσότερο να λειτουργεί συμβολικά: ως χώρος απεραντοσύνης, βύθισης, μεταμόρφωσης. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η ιστορία εκτυλίσσεται σε ένα παράδοξο οικοτροφείο στην Ιαπωνία όπου έφηβα κορίτσια εκπαιδεύονται να γίνουν επαγγελματίες «γοργόνες». Στο κέντρο βρίσκεται η 17χρονη Ακάμε, η οποία μέσα από μια τελετουργική διαδρομή ενηλικίωσης ανακαλύπτει τη φωνή της, τον πρώτο έρωτα, αλλά και μια σχεδόν μυθική μεταμόρφωση.
Το premise μοιάζει σχεδόν παραμυθένιο, όμως όσοι γνωρίζουν τη φιλμογραφία της Κοτζαμάνη αναγνωρίζουν αμέσως τις σταθερές της: σώμα, μύθος, θηλυκότητα, τελετουργία, εφηβεία, το ανοίκειο μέσα στο οικείο. Οι μικρού μήκους δουλειές της -από το Washingtonia έως το Electric Swan- είχαν ήδη προϊδεάσει για έναν κόσμο όπου το ρεαλιστικό διαλύεται μέσα στο ονειρικό.
Μια διεθνής παραγωγή με ελληνική καρδιά
Η ταινία αποτελεί συμπαραγωγή Ελλάδας, Γαλλίας, Ισπανίας, Ιαπωνίας, Ρουμανίας και άλλων χωρών, ενώ έχει γυριστεί κυρίως στην ιαπωνική γλώσσα. Αυτή η διεθνής αρχιτεκτονική δεν είναι απλώς παραγωγικό μέγεθος, είναι μέρος της ίδιας της αισθητικής της ταινίας. Ο κινηματογράφος της Κοτζαμάνη υπήρξε εξαρχής διαπολιτισμικός. Το ελληνικό στοιχείο ποτέ δεν εμφανίζεται ως φολκλόρ ή αναφορά ταυτότητας, αλλά ως υπόγεια ποιητική. Στον «Τιτανικό Ωκεανό» αυτή η ποιητική φαίνεται να συναντά την ιαπωνική μυθολογία και το coming-of-age σινεμά σε ένα υβρίδιο που δύσκολα ταξινομείται. Και ίσως ακριβώς αυτό να γοήτευσε τις Κάννες.
Η συμμετοχή της ταινίας έχει και μια δεύτερη ανάγνωση: επαναφέρει το ελληνικό auteur σινεμά σε μια συζήτηση πέρα από το λεγόμενο Greek Weird Wave. Μετά τη διεθνή κυριαρχία δημιουργών όπως ο Γιώργος Λάνθιμος, μια νεότερη γενιά αναζητεί νέες διαδρομές και αυτό μας αρέσει πολύ. Η Κοτζαμάνη δείχνει να εκπροσωπεί ακριβώς αυτή τη μετάβαση. Παράλληλα, επειδή το Titanic Ocean είναι ντεμπούτο μεγάλου μήκους, συμμετέχει και στη διεκδίκηση της Caméra d’Or, του βραβείου που απονέμεται στην καλύτερη πρώτη ταινία του φεστιβάλ.
Ένα φιλμ που ήδη δημιουργεί προσδοκίες
Πριν ακόμη προβληθεί, η ταινία αντιμετωπίζεται από διεθνή κινηματογραφικά μέσα ως μία από τις πιο αινιγματικές παρουσίες του φετινού προγράμματος. Και όχι άδικα: «κορίτσια-γοργόνες», εφηβική μύηση, ιαπωνικό περιβάλλον, ποιητικός σουρεαλισμός - όλα δείχνουν έργο που δύσκολα θα περάσει απαρατήρητο.
