Η Παυλίνα Βουλγαράκη έχει περάσει μεγάλο μέρος της ζωής της προσπαθώντας να καταλάβει τι συμβαίνει μέσα στον άνθρωπο. Από παιδί είχε ερωτήσεις που δεν χωρούσαν εύκολα σε μια απάντηση. Μεγαλώνοντας, η μουσική έγινε ο τρόπος της να τις εκφράζει και η ψυχολογία ο τρόπος να τις εξερευνά. Σήμερα, η μία πλευρά δεν ακυρώνει την άλλη: γράφει και τραγουδά, συνεχίζει την ακαδημαϊκή της πορεία στον χώρο της ψυχικής υγείας, έχει εξειδικευτεί στη μουσικοθεραπεία και συνομιλεί με ανθρώπους μέσα από το podcast της στο Ertecho, «Έλα λίγο πιο κοντά». Η κουβέντα μας ξεκινά από τα υπαρξιακά ερωτήματα που είχε από μικρή και φτάνει μέχρι τη μητρότητα, την ψυχοθεραπεία και την ανάγκη της να παίρνει μια ανάσα μακριά από όλα, στη φύση, για να ακούει καλύτερα τη δική της φωνή.

Έχεις σπουδάσει Ψυχολογία, έχεις ασχοληθεί με τη μουσικοθεραπεία, γράφεις, τραγουδάς. Όλοι αυτοί οι διαφορετικοί δρόμοι ξεκίνησαν από την ανάγκη να καταλάβεις τον άνθρωπο ή τον εαυτό σου;

Από μικρή γνώριζα ότι με ενδιαφέρει ιδιαίτερα η ρίζα της ανθρώπινης ύπαρξης. Είχα κάποια υπαρξιακά ερωτήματα από παιδάκι. «Πού πάμε όταν πεθαίνουμε;», «Αν όλοι μας ταυτιζόμαστε με το ίδιο πράγμα;», «Αν η ψυχή είναι η ίδια για όλους;»… Στην πορεία, βρήκα έναν τρόπο να το εκφράζω γράφοντας τραγουδάκια και στίχους. Μεγαλώνοντας, όμως, που μπήκε η λογική στη μέση, το πιο κοντινό επάγγελμα σε αυτήν την κλίση που είχα ήταν η ψυχολογία. Οπότε ας πούμε ότι ξεκινάνε και τα δύο από μια δική μου προσωπική ανάγκη, και τελικά ταιριάζουν.

Η ψυχολογία σε έμαθε να ακούς διαφορετικά και τον άλλον και εσένα;

Ναι. Κάτι πάρα πολύ βασικό που έμαθα είναι ότι τις περισσότερες φορές που βγάζουμε ένα βιαστικό συμπέρασμα σε σχέση με έναν άνθρωπο, έχει να κάνει με δικές μας αυθαίρετες συνδέσεις, με δικά μας βιώματα. Πολύ συχνά προβάλλουμε και μεταβιβάζουμε πράγματα. Επίσης -παρότι θεωρώ ότι έχω πολύ καλό ένστικτο- έμαθα να μην βασίζομαι αποκλειστικά σε αυτό όταν μιλάω με έναν άνθρωπο.

Έχεις κάνει πολλή ενδοσκόπηση και νιώθω πως έχεις μια βαθιά επίγνωση του εαυτού σου. Υπάρχουν στιγμές που καταλαβαίνεις ότι έχεις απομακρυνθεί από εσένα; Και πώς το καταλαβαίνεις;

Όταν συνδέομαι πιο δύσκολα με πράγματα που ξέρω ότι μου αρέσουν πολύ, όπως με τη θάλασσα, την ανατολή, τα ηλιοβασιλέματα, τη φύση -αυτήν την απεραντοσύνη. Νομίζω ότι όταν για καιρό δεν είσαι ο εαυτός σου, είτε συμβιβάζεσαι, είτε δεν λες αυτό πραγματικά που θέλεις, κάποια στιγμή αποσυνδέεσαι. Και υπάρχουν καμπανάκια στο σώμα σου. Στο στομάχι, ας πούμε. Νιώθεις περίεργα, κάτι δεν σου αρέσει στον χώρο που βρίσκεσαι και το αγνοείς.

Και πώς επιστρέφεις στον εαυτό σου;

Συνήθως μόνη μου. Χρειάζομαι λίγο χρόνο χωρίς πολλές φωνές γύρω μου.

Κάνεις ψυχοθεραπεία;

Ναι. Φέτος λόγω της γέννησης της κόρης μου δεν έκανα. Ίσως γι’ αυτό και η αποσύνδεση.

Η μουσικοθεραπεία, την οποία ξέρω ότι εξασκείς, που μπαίνει σε όλα αυτά;

Είναι μια μη λεκτική μορφή θεραπείας, κυρίως. Οπότε είναι πολύ πιο εύκολο ένας άνθρωπος να πει «φοβάμαι», «θυμώνω», «αισθάνομαι μόνος», «μου λείπει κάποιος», μέσα από τον ρυθμό, από μια μελωδία, από μια σιωπή, ακόμα και από την άρνησή του να συμμετάσχει μουσικά σε κάτι.

Χρειάζεται να ξέρεις μουσική για να μπεις σε αυτή τη διαδικασία;

Όχι. Στην κανονική θεραπευτική διαδικασία βασίζεται κυρίως στη σχέση που αποκτάς με τον θεραπευτή σου και η μουσική γίνεται ένα επιπλέον μέσο επικοινωνίας και επεξεργασίας των συναισθημάτων. Βέβαια, δεν πιστεύω ότι μπορεί να αντικαταστήσει την ψυχοθεραπεία. Για μένα πρόκειται για μια συμπληρωματική μορφή θεραπείας.

Έχεις δει ανθρώπους να αλλάζουν μέσα από αυτήν;

Υπάρχει ένα είδος μουσικοθεραπείας πάρα πολύ βασικό, που έχει να κάνει με νευρολογικά θέματα. Λέγεται νευρολογική μουσικοθεραπεία και αφορά το πώς ενεργοποιούνται μέσα από τη μουσική, εγκεφαλικά δίκτυα που συνδέονται με την κίνηση, την ομιλία, την προσοχή και τις διάφορες γνωστικές λειτουργίες. Οπότε βλέπεις έναν άνθρωπο που έχει πάθει, για παράδειγμα, ένα εγκεφαλικό επεισόδιο ή έχει Parkinson, άνοια ή σκλήρυνση κατά πλάκας πώς μπορεί να βελτιωθεί το βάδισμα του, η ομιλία του μετά το εγκεφαλικό, ακόμα και η κίνηση των άκρων. Ένας άνθρωπος που δυσκολεύεται πολύ να παράγει λόγο μετά από ένα εγκεφαλικό μπορεί να έχει κάποιες μορφές μελωδικής παραγωγής διαθέσιμες. Οπότε μπορεί μέσα από τη μουσικοθεραπεία να αρχίσει να τραγουδάει ότι θέλει νερό, ενώ δεν μπορεί να το πει. Και σταδιακά, με τον σωστό θεραπευτή, να μπορέσει να παράγει και κάποιες μικρές φράσεις.

Ζούμε σε μια εποχή που μιλάμε συνέχεια για selfcare, ευεξία, για το πώς θα είμαστε καλύτερα. Δεν υπάρχει όμως και ο κίνδυνος να πιστέψουμε ότι πρέπει να είμαστε διαρκώς καλά;

Η αισιοδοξία προφανώς δεν είναι κάτι κακό. Αλλά όταν η θετικότητα γίνεται ο τρόπος αποφυγής της πραγματικότητας, εκεί εντοπίζεται το πρόβλημα. Όταν χάνεις, για παράδειγμα, τη δουλειά σου και λες «όλο για κάποιο λόγο γίνεται, θα έρθει κάτι καλύτερο», είναι πολύ ωραία στάση. Συμφωνώ. Αλλά πρέπει να δώσεις χώρο και στο «απογοητεύτηκα», «φοβάμαι», «δεν ξέρω τι θα κάνω». Όταν λες «δεν πρέπει να στενοχωριέμαι, άλλοι έχουν χειρότερα, πρέπει να είμαι ευγνώμων», αυτό είναι μια μεγάλη παγίδα. Γιατί το ένα συναίσθημα δεν εξαφανίζεται επειδή αποφασίσαμε ότι δεν επιτρέπεται να το αισθανόμαστε.

Και γιατί να μην το αισθανόμαστε κιόλας;

Ακριβώς. Γιατί να μην το αισθανθούμε; Το να κάνεις ψυχοθεραπεία, άλλωστε, δεν σημαίνει ότι πρέπει να είσαι ξαφνικά μέσα στην αισιοδοξία. Αν έχεις παρατηρήσει, άνθρωποι την περίοδο που κάνουν ψυχοθεραπεία, μπορεί να φαίνονται σαν να διανύουν μια τρικυμία εν κρανίω. Απομακρύνονται από φίλους, χωρίζουν, αλλάζουν. Είναι κάτι δύσκολο και βαθύ.

Έγινες σχετικά πρόσφατα μητέρα. Τι άλλαξε μέσα σου;

Για μένα είναι το λεγόμενο «το πριν και το μετά». Στο παρελθόν, είχα την τάση να είμαι ένα πολύ εσωτερικό και μελαγχολικό άτομο. Δυσκολευόμουν πάρα πολύ με τις χαρούμενες στιγμές. Μετά τη μητρότητα, νομίζω ότι διαμορφώθηκε μια νέα ταυτότητα, η οποία έχει να κάνει με το νόημα. Και είναι αστείο, γιατί πάντα το κορόιδευα αυτό. Έλεγα ότι αν κάποιος κάνει παιδί για να βρει νόημα στη ζωή του, να μην το κάνει. Μου φαινόταν εγωιστικό, αλλά έκτοτε κάτι μετατοπίστηκε μέσα μου.

Τι είναι αυτό που πραγματικά άλλαξε;

Ξυπνάς το πρωί σκεπτόμενος έναν άλλο άνθρωπο. Και επειδή αυτόν τον άνθρωπο θέλεις να τον βλέπεις να σε βλέπει με τον τρόπο που θα ήθελες, με τις αξίες που θα ήθελες να μεταφέρεις, αλλάζεις κι εσύ για να έχει αυτό το παιδί ένα καλό παράδειγμα. Λες πιο εύκολα «όχι» σε πράγματα που δεν θέλεις να κάνεις. Χαίρεσαι πιο εύκολα με πράγματα που παλιότερα θεωρούσες επιφανειακά.

Αν μπορούσες να αφήσεις μια φράση στην κόρη σου για όταν μεγαλώσει, ποια θα ήταν;

Να είναι ελεύθερη. Να ζει ελεύθερα και να μην την ορίζουν όλα αυτά τα κοινωνικά «πρέπει». Βέβαια, αυτό έχει και την παγίδα του να γίνεις ανεύθυνος. Δεν εννοώ αυτό. Δεν εννοώ να πληγώνουμε ανθρώπους και να είμαστε απερίσκεπτοι για να μη μας νοιάζει τι θα πουν οι άλλοι. Απλώς να είμαστε ελεύθεροι. Να υπηρετεί η προσωπικότητα τον σκοπό της ψυχής και της ύπαρξής μας. Αυτό θα ήθελα.

Εσύ αισθάνεσαι ελεύθερη μέσα στην Αθήνα; Ή χρειάζεσαι να απομακρύνεσαι;

Έχω κάνει πολλά ταξίδια στην Κρήτη και έχω μείνει τρεις, πέντε, έξι μήνες. Θα έφευγα πολύ εύκολα από την Αθήνα. Κάποια στιγμή θα το ήθελα. Τώρα ίσως είναι λίγο πιο δύσκολο, αλλά ίσως αργότερα να το έκανα.

Τι σου συμβαίνει όταν βρίσκεσαι σε έναν τόπο κοντά στη φύση;

Νιώθω να ακούω καλύτερα τις δικές μου φωνές και να δεν μπερδεύομαι με τις φωνές των άλλων.

Αυτό το «να ακούω τη δική μου φωνή» είναι κάτι που το ψάχνεις και μέσα από την επικοινωνία με τους άλλους; Το podcast σου, για παράδειγμα, ξεκίνησε από αυτή την ανάγκη;

Μου αρέσει πάρα πολύ η επικοινωνία. Μου αρέσει να καταλαβαίνω ποιος είναι ο άλλος. Το podcast ξεκίνησε μέσα στον Covid, όταν όλοι ήμασταν μόνοι μας και προσπαθούσαμε να επιβιώσουμε ψυχικά με όποιον τρόπο μπορούσαμε. Εγώ είχα αρχίσει να ηχογραφώ κάποια δεκάλεπτα podcasts από το κινητό, με πράγματα που σκεφτόμουν. Κάποια στιγμή, όταν έμεινα έγκυος και ένιωθα ότι θα αργήσω να επιστρέψω στη δουλειά, έκανα μια πρόταση στην ΕΡΤ για να γίνει αυτό το podcast, αλλά πλέον με καλεσμένους. Να μιλάμε για κοινωνικά θέματα, για ψυχική υγεία, για πολιτιστικά.

Μουσικά, σε ποια φάση βρίσκεσαι τώρα;

Γράφω συνέχεια τον τελευταίο χρόνο. Πρόσφατα κυκλοφόρησε και ένα τραγούδι που έγραψα μαζί με τον Μίλτο Πασχαλίδη, το «Κρυφά του κόσμου», και ετοιμάζω και άλλα καινούρια πράγματα.

Παυλίνα, τι θα ήθελες να μάθεις περισσότερο μεγαλώνοντας;

Να μάθω να βάζω όρια και να βλέπω με την ίδια διαύγεια που βλέπω τα θέματα των άλλων και τα δικά μου.

Kεντρική φωτογραφία: Μπλούζα Karl Lagerfeld, Sport and Fashion freedom LTD.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΡΑΣΑΓΑΚΗ | STYLING ΝΑΤΑΛΙΑ ΜΠΑΛΤΑ | HAIR & MAKEUP ΖΕΤΑ ΧΕΤΖΑΚΗ (D-TALES)

EYΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΤΟ ATHENS CAPITAL HOTEL - MGALLERY COLLECTION ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΧΩΡΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ GLOW ΣΤΟ ΤΕΥΧΟΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026