Οι περισσότεροι τον γνωρίζουν μέσα από τη μουσική, τους στίχους και τα τραγούδια του, όμως η σχέση του Κ. Βήτα με τη ζωγραφική έχει αφετηρία τις σπουδές Ζωγραφικής και Ιστορίας της Τέχνης στη γενέτειρά του, τη Μελβούρνη. Μουσικός, συνθέτης, στιχουργός, ζωγράφος – όσοι συνδέονται πιο προσωπικά μαζί του γνωρίζουν πως ο Κ. Βήτα δεν είναι απλά δημιουργός, είναι ένας σύγχρονος ποιητής. Και αν μπορούσαμε να μπούμε έστω για λίγο στο μυαλό του αυτήν την εποχή, όπως λέει ο ίδιος, «θα βλέπατε στο κεφάλι μου ένα συνθεσάιζερ που έχει χαλάσει και προσπαθώ να το φτιάξω και είναι μέσα στο κεφάλι μου συνέχεια, προσπαθώ να το βγάλω απ’ τη σκέψη μου και λέω μηχάνημα είναι… όμως το συνθεσάιζερ αυτό δεν με αφήνει ήσυχο, έρχεται και στον ύπνο μου κάποια βράδια. Μετά θα βρείτε ένα τελάρο ζωγραφικής, λίγο ύφασμα αλλά και τις οικογενειακές μου υποχρεώσεις όπως και ζητήματα καθημερινής επιβίωσης που δεν με αφήνουν να είμαι όσο ελεύθερος θα ήθελα να είμαι. Όλες αυτές τις δυσκολίες που υπάρχουν σε όλους μας».
Αυτός είναι ο Κωνσταντίνος Βήτα: ίσως ο πιο ταπεινός κι ευγενής καλλιτέχνης και άνθρωπος που μπορεί να συναντήσεις σε αυτήν τη ζωή. Αφοπλιστικά ανθρώπινος, με έναν προσγειωμένο ρομαντισμό και τρυφερή αμηχανία που σκλαβώνει. Αυτόν το ρομαντισμό δοσμένο μέσα από μια τρυφερή παλέτα χρωμάτων βλέπουμε και στα έργα ζωγραφικής του που εκτίθενται στο MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, στην έκθεση «Μόνο η Ακτογραμμή μένει». Με επιρροές από τον συμβολισμό και τους ναΐφ ζωγράφους του 20ού αιώνα, ο Κ. Βήτα ζωγραφίζει μορφές που μοιράζονται το ίδιο τοπίο, αλλά παραμένουν μόνες. Στα έντονα χρώματα και στη μελαγχολία των έργων του υπάρχει η ίδια ποιητική ευαισθησία που διαπερνά τη μουσική του: η τρυφερότητα με την οποία κοιτάζει τους ανθρώπους, η κρυφή ελπίδα πως, έστω μέσα σ’ ένα φανταστικό τοπίο, κάποτε θα συναντηθούν.
Όλα είναι ένας αγώνας. Τα λάθη έρχονται για να τα συνειδητοποιήσουμε και να γίνουμε καλύτεροι... δεν υπάρχει τίποτε άλλο στη ζωή, αυτή.
Κωνσταντίνε, τι θα ανακαλύψει για σένα κάποιος βλέποντας για πρώτη φορά τους πίνακες αυτής της έκθεσης;
Ίσως ανακαλύψει τη μουσική μου να γίνεται πίνακας. Δεν ξέρω πώς να το διατυπώσω, νομίζω πως η ποίηση και η μουσική έχουν πολλά κοινά, είναι και το τραγούδι που τα ενώνει, ο λόγος, η απαγγελία, ας πούμε η περίπτωση του Μάνου Χατζιδάκι, εκεί πρωτοθυμάμαι πολύ έντονα αυτό. Μπορεί σε κάποιους πίνακες κάποιος να νιώσει ότι κάτι έχει συμβεί εδώ ή πρόκειται να συμβεί. Επίσης η ζωγραφική είναι μια αφορμή για να προβάλει κάποιος τη δική του αφήγηση. Δεν νομίζω πως μπορεί να αποκωδικοποιήσει κάποιος μέσα από το έργο έναν καλλιτέχνη. Τι μπορεί να ανακαλύψει κάποιος για έναν καλλιτέχνη, δεν ξέρω, μια φορά είχα δει σε μια λαϊκή μια ηθοποιό από την τηλεόραση και κοιτούσε τις ντομάτες με τον ίδιο τρόπο που τις κοιτάζαμε όλοι. Η Τέχνη θα έλεγα κάποιες φορές μού θυμίζει τον τρόπο που βλέπουμε όνειρα.
Έχεις σπουδάσει ζωγραφική, ζωγραφίζεις εδώ και χρόνια και έχεις εκθέσει ξανά έργα σου. Ποια σχέση έχεις με το κάθε καλλιτεχνικό πεδίο στο οποίο εκφράζεσαι; Ή είναι όλα κομμάτια μιας ενιαίας στάσης ζωής;
Θα κρατήσω το «όλα είναι μια ενιαία στάση ζωής». Πιστεύω πως ένας καλλιτέχνης οφείλει να είναι σαν τη μουσική του ή την τέχνη του. Είμαι υποστηρικτής του Ρομαντισμού, είναι το πρώτο κίνημα που έμαθα στη ζωή μου. Το πρώτο βιβλίο που διάβασα μικρός ήταν «Ο άνθρωπος που γελά» του Ουγκό και μετά διάβασα πολλά εκείνης της εποχής. Οι ρομαντικοί έλεγαν πως το έργο είναι η αποκάλυψη του ανθρώπου, δυσκολεύονταν να δεχτούν ότι το έργο είναι εντελώς ανεξάρτητο από τον δημιουργό. Το σημαντικό, ας πούμε, στον Beethoven είναι πως η ζωή του, ο αγώνας, η μοναξιά και η δημιουργία του διαβάζονται ως ένα ενιαίο έργο. Αυτό ήταν το πρότυπο του καλλιτέχνη τον 19ο αιώνα. Σήμερα, βέβαια, αυτά ακούγονται σαν μια ανοησία. Βέβαια, στη ζωή υπάρχει η αισθητική αλήθεια και η ηθική αλήθεια, δηλαδή ένας άνθρωπος μπορεί να αποτύχει ηθικά, αλλά να συλλάβει μια βαθιά αλήθεια στην Τέχνη του. Συνέχεια βρισκόμαστε στο ανάμεσα. Κι εγώ πρώτος έχω κάνει λάθη στη ζωή μου, αν λοιπόν μάθουμε ότι ο συνθέτης της «τέλειας» σονάτας έχει κάνει κάτι φρικτό, δεν μπορούμε απλώς να πούμε «δεν έχει καμία σχέση, η σονάτα είναι τέλεια». Η γνώση αυτή μπαίνει ανάμεσα σε εμάς και στο έργο. Το ακούμε πλέον διαφορετικά. Είναι ωραίο όμως να είμαστε κοντά στο έργο που έχουμε φτιάξει. Όλα είναι ένας αγώνας. Τα λάθη έρχονται για να τα συνειδητοποιήσουμε και να γίνουμε καλύτεροι ως προς τις υποχρεώσεις της ζωής και τα πνευματικά αγαθά που μας χτυπούν την πόρτα, δεν υπάρχει τίποτε άλλο στη ζωή, αυτή.
Τα τραγούδια από τη στιγμή που κυκλοφορούν αποκτούν κάπως τη δική τους ζωή και φτάνουν σε ανθρώπους και εποχές που ίσως δεν μπορούσες να φανταστείς όταν τα έγραφες. Τι θα ήθελες να συμβεί με τους πίνακές σου; Πού θα σου άρεσε να συνεχίσουν την ύπαρξή τους όταν φύγουν από το Μουσείο;
Αλήθεια είναι αυτό, όταν έφτιαχνα τη μουσική μου δεν ήξερα πως θα έφταναν σε εποχές, όπως σήμερα ας πούμε. Θα έλεγα πως φτάσαμε να ζούμε μια ζωή που εξαρτάται ανάλογα με το πώς βαδίζει η τεχνολογία. Όσο για τα έργα, δεν ξέρω ποια θα είναι η μοίρα τους, όπως και με τη μουσική, ένα μεγάλο κομμάτι από αυτά που έχω κάνει ανήκει σε απρόσωπες εταιρίες. Είμαι συνηθισμένος σε αυτά, όταν ήμουν νέος έλεγα να μη βάλω νερό στο κρασί μου, όσο μεγάλωνα το κρασί μου γινόταν νερό. Δεν ξέρω πώς θα είναι οι καταστάσεις, αυτό που μου αρέσει είναι να δημιουργώ, να βρίσκω καθημερινά τον χρόνο ώστε να είμαι κοντά στα χρώματα, σε νέες ιδέες αλλά και στους ήχους των συνθεσάιζερ. Όταν φύγουν από το μουσείο θα έρθουν στον χώρο που δουλεύω και από εκεί θα δούμε. Θα ήθελα όμως να τα εκθέσω για να τα δει ο κόσμος, οι φίλοι μου.
Τι ακούς στο εργαστήριο όταν ζωγραφίζεις;
Με ρωτάνε πάρα πολλοί αυτήν την ερώτηση… έχει πλάκα… Πολλές φορές δεν ακούω τίποτε, είμαι κουρασμένος από τους ήχους και τα ηλεκτρονικά λόγω της δουλειάς μου. Αν επιλέξω να ακούσω κάτι, είναι κυρίως κάτι σολιστικό, ας πούμε, από τον χώρο του μπαρόκ, αλλά και ηλεκτρονικά, διάφορα… Το γούστο μου στη μουσική είναι πολύ ανοιχτό. Από παιδί μού άρεσε να ακούω πολλά είδη… Ας πούμε όταν δούλευα με τον πατέρα μου ακούγαμε λαϊκά… Κάποιες φορές μπορεί να βάλω Μυτιληναίο, Πίτσα Παπαδοπούλου, Καραμπεσίνη… Εξαρτάται από την ημέρα και τι ακριβώς έχω να κάνω με τον πίνακα. Κυρίως ζωγραφίζω τα βράδια αρκετές ώρες με τεχνητό φως, ανάλογα… οπότε είναι ώρες κοινής ησυχίας και βάζω κάτι χαμηλά για να με κρατάει ξύπνιο…
Info: Η έκθεση θα διαρκέσει έως 31 Ιανουαρίου 2027
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΚΟΡΙΝΑ ΦΩΤΙΟΥ COURTESY MOMUs
