Πάνω από την Εγνατία, σε ελάχιστη απόσταση από τον σταθμό Δημοκρατίας του μετρό, η πλατεία Μαβίλη έχει μετατραπεί τελευταία σε ένα από τα πιο in σημεία του κέντρο της Θεσσαλονίκης, και όχι άδικα. Αν και στην καρδιά της πόλης, διατηρεί ακόμα ένα ήρεμο vibe που μας αρέσει πολύ! Μπαρ, εστιατόρια, μικρά μαγαζάκια με ό,τι μπορείς να φανταστείς, ο ναός των Αγίων Αποστόλων στη δυτική της πλευρά και φυσικά νέες και πολλά υποσχόμενες διευθύνσεις για τους λάτρεις της Τέχνης, καθορίζουν αυτήν τη στιγμή τον αστικό χάρτη. Κάπου εκεί, στον αριθμό 19 της Μαβίλη συγκεκριμένα, ο 27χρονος Ηλίας Τσιόφας -ίσως ένας από τους νεότερους γκαλερίστες στην Ελλάδα- άνοιξε πριν από μερικούς μήνες τη δική του ομώνυμη γκαλερί, που έρχεται να προτείνει μια στοχευμένη και ουσιαστική προσέγγιση: λιγότερες εκθέσεις, περισσότερος χρόνος, βαθύτερη σύνδεση με το έργο και τους δημιουργούς του.

Ας τον γνωρίσουμε...

Πώς ξεκίνησε η ενασχόλησή σου με την Τέχνη και πότε συνειδητοποίησες ότι θέλεις να στραφείς προς τη δημιουργία μιας γκαλερί που θα στηρίζει και θα προωθεί καλλιτέχνες;

Η ενασχόλησή μου με τον χώρο ξεκίνησε στα 16 μου, όταν πήρα την απόφαση να γίνω καλλιτέχνης. Στη συνέχεια, ξεκίνησα τις ακαδημαϊκές μου σπουδές στην Καλών Τεχνών Θεσσαλονίκης, με κύριο στόχο να γίνω ζωγράφος. Κατά τη διάρκεια των σπουδών μου, συνειδητοποίησα ότι δίπλα μου υπήρχαν καλλιτέχνες με πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες από τις δικές μου. Τότε άρχισα να σκέφτομαι τρόπους με τους οποίους θα μπορούσα να στηρίξω τους νέους Έλληνες καλλιτέχνες. Έχοντας συμπληρώσει πλέον μια δεκαετία συνεχούς τριβής με τον χώρο της Τέχνης, αποφάσισα να ανοίξω την γκαλερί μου.

Έχεις ακολουθήσει μια αυτοδημιούργητη πορεία, χωρίς background σε αυτόν τον χώρο. Πόσο δύσκολο είναι να χτίσεις κάτι τέτοιο από το μηδέν στην Ελλάδα σήμερα, ιδίως σε τόσο νεαρή ηλικία;

Το να ξεκινάς από το μηδέν στην Ελλάδα είναι απαιτητικό, ειδικά σε νεαρή ηλικία. Τα ρίσκα είναι πολλά, παρ’ όλα αυτά, αυτό σε αναγκάζει να γίνεις ευέλικτος και να χτίσεις τα πάντα με προσωπική επιμονή. Στο συγκεκριμένο επάγγελμα όλα είναι ρευστά - χρειάζεται πολλή έρευνα και χρόνος για να ωριμάσει η αντίληψη. Το δύσκολο δεν είναι μόνο να ξεκινήσεις, αλλά να αποκτήσεις εμπιστοσύνη από καλλιτέχνες, συλλέκτες και το κοινό. Στο τέλος της ημέρας, αυτό που έχει σημασία είναι να καταφέρεις να κάνεις ουσιαστικό το εγχείρημα, με πραγματικές προοπτικές, ό,τι κι αν επιλέξεις.

Μου είπες στο τηλέφωνο ότι μια γκαλερί δεν πρέπει απλώς να φιλοξενεί εκθέσεις αλλά να χτίζει την πορεία των καλλιτεχνών της. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη για εσένα;

Είναι πρακτικά αδύνατον για τους περισσότερους καλλιτέχνες να έχουν σαφή εικόνα του πώς πρέπει να κινηθούν στην αγορά τέχνης. Είναι μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο, συνεχή ενημέρωση και ταξίδια. Με προσεκτική καθοδήγηση και τα κατάλληλα βήματα, προσπαθώ να δίνω στους καλλιτέχνες τα εφόδια για να σταθούν επάξια των περιστάσεων και να μην βρεθούν προ εκπλήξεων. Το να είσαι καλλιτέχνης είναι μαραθώνιος και όχι αγώνας εκατό μέτρων, οπότε χρειάζεται στρατηγική και αντοχή στον χρόνο.

Γιατί είναι τόσο σημαντικό οι καλλιτέχνες να μην παραμένουν μόνο στην τοπική σκηνή αλλά να αποκτούν και διεθνή παρουσία;

Η διεθνής παρουσία είναι κρίσιμη, γιατί η τέχνη σήμερα λειτουργεί σε παγκόσμιο επίπεδο. Αν ένας καλλιτέχνης παραμείνει μόνο τοπικός, περιορίζονται οι δυνατότητές του τόσο δημιουργικά όσο και επαγγελματικά. Η επαφή με άλλες καλλιτεχνικές σκηνές φέρνει ανανέωση και εξέλιξη.

Η έκθεση "Unsacred Terrains" που τρέχει αυτήν την περίοδο, φέρνει στη Θεσσαλονίκη αποφοίτους του Royal College of Art του Λονδίνου. Τι σημαίνει για την γκαλερί σου αλλά και για την πόλη αυτή η σύνδεση με μια τόσο σημαντική καλλιτεχνική σκηνή;

Η έκθεση "Unsacred Terrains" (σε επιμέλεια της Ειρήνης Αγουρζενίδου) και η σύνδεση με το Royal College of Art είναι πολύ σημαντική. Για την γκαλερί, σημαίνει εξωστρέφεια και ουσιαστικό διάλογο με μία από τις πιο δυνατές σχολές τέχνης παγκοσμίως. Στόχος μου είναι η γκαλερί να μην περιορίζεται σε έναν τοπικό χαρακτήρα, αλλά να αναδεικνύει τη δυναμική της σε ένα ευρύτερο, διεθνές πλαίσιο. Για τη Θεσσαλονίκη, αποτελεί μια ευκαιρία να έρθει σε επαφή με ένα κομμάτι της καλλιτεχνικής σκηνής του Λονδίνου και να αλληλεπιδράσει με νέες, φρέσκες προσεγγίσεις.

Έχεις επιλέξει έναν πιο αργό ρυθμό εκθέσεων, αντί για συνεχείς αλλαγές κάθε μήνα. Γιατί θεωρείς ότι αυτό είναι πιο ουσιαστικό τόσο για τους καλλιτέχνες όσο και για το κοινό;

Δε θεωρώ ότι χρειάζεται να εναλλάσσονται εκθέσεις κάθε μήνα. Τόσο ο καλλιτέχνης όσο και οι θεατές έχουν τη δυνατότητα για μια πιο ουσιαστική αλληλεπίδραση με το έργο. Επίσης, όταν στοχεύεις στην ποιότητα και όχι στην ποσότητα, αυτό αφορά όχι μόνο στο τελικό αποτέλεσμα της έκθεσης, αλλά και σε όλη τη διαδικασία που προηγείται.

Συχνά υπάρχει σύγχυση ανάμεσα σε μια γκαλερί και ένα project space. Ποια είναι η βασική τους διαφορά;

Ότι μια γκαλερί έχει συγκεκριμένο χαρακτήρα και όρια - υπηρετεί μια σαφή ταυτότητα ως προς τους καλλιτέχνες που εκπροσωπεί και τον τρόπο που εξελίσσεται. Επίσης, επενδύει σε σταθερές συνεργασίες και έχει έναν πιο ξεκάθαρο εμπορικό προσανατολισμό. Από την άλλη, ένα project space είναι πιο ευέλικτο και πειραματικό, χωρίς απαραίτητα σταθερές συνεργασίες ή εμπορική στρατηγική. Ενώ η γκαλερί λειτουργεί εντός ενός πλαισίου και δομεί την πορεία της βάσει στρατηγικής, το project space διατηρεί έναν πιο ρευστό χαρακτήρα και ενθαρρύνει τον πειραματισμό.

Τι σε οδήγησε στην επιλογή της συγκεκριμένης γειτονιάς για την Elias Tsiofas Gallery;

Ζω και δραστηριοποιούμαι στη Θεσσαλονίκη τα τελευταία δέκα χρόνια, έχοντας αναπτύξει μια πολύ στενή σχέση με την καλλιτεχνική σκηνή της πόλης. Μετά από αρκετή αναζήτηση, κατέληξα στην πλατεία Μαβίλη ως το ιδανικό σημείο για την γκαλερί μου. Είναι μια ήσυχη και ανερχόμενη γειτονιά στο κέντρο, εύκολα προσβάσιμη, με έντονη παρουσία καλλιτεχνικών εργαστηρίων, κάτι που της δίνει έναν ιδιαίτερο παλμό και την κάνει να ξεχωρίζει.

Η Θεσσαλονίκη διαρκώς ανθίζει στο κομμάτι της Τέχνης. Πώς το αντιλαμβάνεσαι εσύ αυτό ως insider; 

Όντως, βρίσκεται σε μια φάση σταδιακής ωρίμανσης. Υπάρχει μια νέα γενιά καλλιτεχνών και ανθρώπων του χώρου που δουλεύουν πιο συνειδητά και με μεγαλύτερη εξωστρέφεια. Βλέπω μια ανάγκη για εξέλιξη και σύνδεση με το εξωτερικό, κάτι που αρχίζει να διαμορφώνει μια πιο δυναμική και σύγχρονη σκηνή.

Και ποια θεωρείς την πιο καλλιτεχνική γωνιά της, πέρα από την πλατεία Μαβίλη;

Θα έλεγα ότι δεν υπάρχει μία μόνο γωνιά. Παρ' όλα αυτά, ο δρόμος της Ολύμπου συγκεντρώνει μερικά από τα πιο ενδιαφέροντα καλλιτεχνικά στούντιο που μπορεί να ανακαλύψει κανείς, καθώς και ανεξάρτητους χώρους και project spaces που διαμορφώνουν μια διακριτική καλλιτεχνική παρουσία.

Τι σε έχει κρατήσει πραγματικά σε αυτήν την πόλη;

Οι άνθρωποι και οι σχέσεις που έχουν δημιουργηθεί μέσα στα χρόνια. Επιπλέον, είναι μια πόλη που σου δίνει τον χώρο να δοκιμάσεις πράγματα και να εξελιχθείς.

Τι αγαπάς την άνοιξη σε αυτήν;

Ο κόσμος βγαίνει περισσότερο, η πόλη ζωντανεύει και δημιουργείται μια έντονη αίσθηση ανανέωσης. Παράλληλα, σου δίνει πολλές επιλογές για εξορμήσεις, είτε προς τη θάλασσα είτε προς τη φύση.

Όταν κλείνεις την πόρτα της γκαλερί, τι σε βοηθά να χαλαρώσεις;

Επιλέγω να χαμηλώνω ρυθμούς. Είτε με μια βόλτα είτε με καλή παρέα, βρίσκω τρόπους να αποφορτίζομαι και να συνδυάζω ξεκούραση με ουσιαστικές στιγμές.

Φωτογραφίες γκαλερί και πορτρέτα: Lazaros Grekos