Η Ελλάδα κάνει επιτέλους το βήμα που πολλοί ιστορικοί και άνθρωποι του πολιτισμού ζητούσαν εδώ και χρόνια: την ίδρυση ενός αυτόνομου μουσείου αφιερωμένου αποκλειστικά στην Ελληνική Επανάσταση του 1821. Μέχρι σήμερα δεν υπήρχε ένας τέτοιος χώρος, παρότι η Επανάσταση αποτελεί το ιδρυτικό γεγονός του σύγχρονου ελληνικού κράτους.

Η υπογραφή της σύμβασης

Στις 9 Ιουλίου 2026 υπογράφηκε η σύμβαση δωρεάς για τη δημιουργία του «Εθνικού Μουσείου για το 1821», σε τελετή που έγινε στην αίθουσα «Ιωάννης Καποδίστριας» του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, παρουσία του Yπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια και της Yπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη. Τη σύμβαση υπέγραψαν ο Πρόεδρος του Ιδρύματος «Αντώνιος Ε. Κομνηνός» Αντώνιος Κομνηνός, που χρηματοδοτεί το εγχείρημα, καθώς και η Πρόεδρος της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου, Όλγα Μεντζαφού.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, στον χαιρετισμό της κατά την υπογραφή της σύμβασης δωρεάς, «Σήμερα, είναι μια ξεχωριστή ημέρα για όλους μας. Κυρίως, όμως, είναι μια ξεχωριστή ημέρα για την πατρίδα μας. Με τη γενναιόδωρη χορηγία του Ιδρύματος Αντωνίου Κομνηνού καλύπτεται ένα σημαντικό κενό στον μουσειακό χάρτη της χώρας.»

Πού θα στεγαστεί

Το μουσείο θα φιλοξενηθεί στο κτιριακό συγκρότημα του παλαιού Στρατιωτικού Αρτοποιείου Αθηνών, μέσα στο Άλσος Στρατού στο Γουδί, δίπλα στην Εθνική Γλυπτοθήκη. Στο συγκρότημα περιλαμβάνονται επίσης ο παλιός υποσταθμός της ΔΕΗ και η φυλακή των «Έξι». Πρόκειται για κτίρια που είχαν χαρακτηριστεί μνημεία ήδη από το 2002, βάσει του αρχαιολογικού νόμου, και τα οποία θα αποκτήσουν νέα χρήση μέσα από την αποκατάστασή τους. Η αρχιτεκτονική μελέτη έχει ανατεθεί στον αρχιτέκτονα Ευάγγελο Στυλιανίδη. Η δωρεά περιλαμβάνει δύο σκέλη: αφενός την παραχώρηση περίπου 100 έργων της φιλελληνικής συλλογής του Ιδρύματος «Αντώνιος Ε. Κομνηνός» στην Εθνική Πινακοθήκη, και αφετέρου ποσό έως 12 εκατομμύρια ευρώ για τις μελέτες και την αποκατάσταση των κτιρίων. Η δωρεά γίνεται χωρίς καμία επιβάρυνση για το ελληνικό δημόσιο. Τη μουσειολογική, μουσειογραφική και επιστημονική οργάνωση του νέου μουσείου, καθώς και τη διαχείριση των συλλογών, θα αναλάβει το Υπουργείο Πολιτισμού μέσω της Εθνικής Πινακοθήκης.

Τι θα περιλαμβάνει

Στόχος είναι το νέο μουσείο να συγκεντρώσει και να αναδείξει ιστορικά κειμήλια, όπως όπλα, σημαίες, στολές, προσωπικά αντικείμενα αγωνιστών, έργα τέχνης και αρχειακά τεκμήρια που σήμερα βρίσκονται διάσπαρτα σε διάφορα μουσεία, ιδρύματα και ιδιωτικές συλλογές σε όλη τη χώρα. Η δημιουργία του αναμένεται επίσης να αποσυμφορήσει τα υπάρχοντα μουσεία, προσφέροντας έναν σύγχρονο, αυτόνομο εκθεσιακό χώρο αποκλειστικά για την Επανάσταση του 1821.

Το χρονοδιάγραμμα

Έχουν ήδη γίνει προκαταρκτικές μελέτες, οι οποίες θα οριστικοποιηθούν υπό την επίβλεψη της Εθνικής Πινακοθήκης. Στόχος του δωρητή, Ιδρύματος «Αντώνιος Ε. Κομνηνός», με πρόεδρο τον ίδιο τον Αντώνιο Κομνηνό, είναι οι οικοδομικές εργασίες να έχουν ολοκληρωθεί μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.

Φωτογραφίες: Πηγή: ΥΠΕΘΑ/ΥΠΠΟ