Ο Martin Margiela είναι αδιαμφισβήτητα ένας από τους δημιουργούς που έχουν αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο κοιτάζουμε τα πράγματα. Από την εποχή που έφερε την αποδόμηση στο προσκήνιο της μόδας μέχρι τη σημερινή του καλλιτεχνική πρακτική, ο Βέλγος δημιουργός εξακολουθεί να ενδιαφέρεται για το γνώριμο, αρκεί να μπορεί να το μετατρέψει σε κάτι αγνώριστο. Σήμερα, στο Βερολίνο, αυτή η εμμονή αποκτά έναν νέο χώρο για να αναπτυχθεί, στην πρώτη ατομική έκθεση του Margiela στη Γερμανία, στην Konrad Fischer Galerie.

Ένας χώρος που δεν αποκαλύπτεται αμέσως

Η έκθεση “Martin Margiela in Berlin”, που παρουσιάζεται στο πλαίσιο της Berlin Art Week, δεν λειτουργεί ως μια συμβατική παράθεση έργων στους τοίχους μιας γκαλερί. Η ίδια η αρχιτεκτονική του χώρου γίνεται μέρος της εμπειρίας. Νέοι τοίχοι, ημιδιαφανή και αδιαφανή υλικά και διαχωριστικές επιφάνειες δημιουργούν μικρότερες ζώνες, περιορίζοντας τη θέα και την άμεση επαφή με ό,τι βρίσκεται στο επόμενο δωμάτιο.

Η αίσθηση θυμίζει περισσότερο περιπλάνηση παρά μια κλασική επίσκεψη σε έκθεση. Το βλέμμα δεν έχει πρόσβαση σε ολόκληρο το έργο από την πρώτη στιγμή, ενώ η παρουσία του επισκέπτη γίνεται διαρκώς αισθητή μέσα σε έναν χώρο που μιλά για την ιδιωτικότητα, την απουσία και την ανθρώπινη παρουσία.

Στο κέντρο βρίσκεται το “Audience (2026)”, μια μνημειακή σύνθεση από είκοσι ανακυκλωμένες κινηματογραφικές πολυθρόνες. Η ταπετσαρία τους έχει αφαιρεθεί και αντικατασταθεί από γύψινα και ακρυλικά εκμαγεία, μετατρέποντας ένα αντικείμενο σχεδιασμένο για συλλογική θέαση σε ένα γλυπτό που πλέον απλώς παρατηρείται.

Όταν το καθημερινό γίνεται παράξενο

Αυτό ακριβώς είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της καλλιτεχνικής γλώσσας του Margiela. Αντικείμενα που ανήκουν στην καθημερινότητα αποσπώνται από τον αρχικό τους ρόλο και αποκτούν μια νέα, συχνά παράξενη ταυτότητα. Κρεμάστρες, πλακάκια μπάνιου και κουζίνας, περιοδικά, εσώρουχα, έπιπλα και χαλιά μεταμορφώνονται, παραμορφώνονται ή επανεμφανίζονται ως κάτι εντελώς διαφορετικό. Ανάμεσα σε αυτά εμφανίζονται εικόνες από ανθρώπινα πρόσωπα, κεφάλια και μαλλιά, δημιουργώντας ένα παιχνίδι ανάμεσα στο οικείο και το παράξενο. Το σώμα άλλωστε, παραμένει μια σταθερή αναφορά στην πρακτική του Margiela, όχι όμως πλέον ως αποκλειστικό μέσο της μόδας, αλλά ως αφετηρία για ερωτήματα γύρω από την ύλη, τον χώρο και την καθημερινή ζωή.

Who is who: ο Martin Margiela πέρα από τη μόδα

Γεννημένος το 1957 στη Λέουβεν του Βελγίου, ο Martin Margiela ίδρυσε τον ομώνυμο οίκο το 1988 και έγινε μία από τις πιο επιδραστικές μορφές της avant-garde μόδας. Η ανωνυμία, η αποδόμηση, η επαναχρησιμοποίηση υλικών και η αμφισβήτηση των συμβάσεων του fashion συστήματος αποτέλεσαν βασικά στοιχεία της δουλειάς του. Αποχώρησε από τον χώρο της μόδας το 2008 και από το 2009 αφοσιώθηκε αποκλειστικά στην τέχνη. Η πρώτη ατομική του καλλιτεχνική έκθεση πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι το 2021 και στη συνέχεια ταξίδεψε στο Πεκίνο και τη Σεούλ. Σήμερα εργάζεται στο Βέλγιο και ζει μεταξύ Βελγίου και Γαλλίας.

Η έκθεση στο Βερολίνο μοιάζει να είναι ένα ακόμη κεφάλαιο μιας δημιουργικής πορείας που δεν χρειάστηκε ποτέ να διαλέξει ανάμεσα στη μόδα και την τέχνη. Για τον Margiela, το ενδιαφέρον βρίσκεται πάντα στη μεταμόρφωση: στο σημείο όπου ένα αντικείμενο, ένας χώρος ή ακόμη και μια γνώριμη εικόνα παύει να είναι αυτό που νομίζουμε ότι γνωρίζουμε.

Info: Martin Margiela in Berlin, Konrad Fischer Galerie, έως 19 Δεκεμβρίου 2026

Photos: MARTIN MARGIELA, Installation Views, Courtesy of KONRAD FISCHER GALERIE