H 25η Μαρτίου είναι μια μέρα με δικό της άρωμα. Αποτελεί διπλή γιορτή, ενώνοντας τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου με την επέτειο της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Είναι μια ημερομηνία που κουβαλά ιστορία, συμβολισμό και οικογενειακές αναμνήσεις - ένας συνδυασμός που κάνει το τραπέζι της χαρακτηριστικό και αγαπημένο. 

Κάπου ανάμεσα στην παράδοση και τη σύγχρονη ανάγκη για πιο ισορροπημένες επιλογές, γεννιέται η κλασική ερώτηση των γιορτών: Μπορούμε να απολαύσουμε το έθιμο χωρίς τύψεις αλλά συγχρόνως χωρίς να εκτροχιάσουμε όλη την προσπάθεια για ισορροπημένη διατροφή; 

Η απάντηση είναι «ναι» και μάλιστα με πολλούς τρόπους!

Γιατί είναι παράδοση ο μπακαλιάρος και η σκορδαλιά; 

Ο παστός μπακαλιάρος καθιερώθηκε ως παραδοσιακό έδεσμα της ημέρας επειδή ήταν budget friendly, με μεγάλη διάρκεια συντήρησης και μπορούσε να φτάσει σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, ακόμη και σε περιοχές μακριά από θάλασσα. Η 25η Μαρτίου είναι μία από τις λίγες ημέρες της Σαρακοστής όπου επιτρέπεται το ψάρι, και έτσι ο μπακαλιάρος έγινε το «επίσημο» πιάτο της γιορτής. Η σκορδαλιά ήταν ανέκαθεν ένα νηστίσιμο συνοδευτικό που ταίριαζε ιδανικά με την αλμύρα του μπακαλιάρου. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι από τα πιο χαρακτηριστικά ελληνικά comfort foods. 

Τι επιλογές έχουμε για το τραπέζι της 25ης; 

Με τις πολλές επιλογές που μας προσφέρει ένα εστιατόριο (ή φυσικά η κουζίνα του σπιτιού μας), υπάρχει η δυνατότητα –εφόσον το θέλουμε- να προσαρμόσουμε την παράδοση στις ανάγκες μας. 

1. Μπακαλιάρος και σκορδαλιά 

Δε χρειάζεται να λείπει ο τηγανητός μπακαλιάρος με σκορδαλιά από το τραπέζι. Ο μπακαλιάρος, άλλωστε, αποτελεί μια εξαιρετική πηγή πρωτεΐνης, βιταμίνης Β12 και ιωδίου. Αν δεν υπάρχει (ή δε θέλουμε) να επιλέξουμε μια πιο ελαφριά εκδοχή, όπως μπακαλιάρος ψητός, μπορούμε είτε να περιορίσουμε την ποσότητα ή να μοιραστούμε το παραδοσιακό αυτό έδεσμα στο κέντρο του τραπεζιού. Έτσι τιμάμε και την ελληνική παράδοση του μεζέ - κατεξοχήν χαρακτηριστικό τέτοιες μέρες. 

2. Σαλάτες: Ο πιο εύκολος τρόπος να εμπλουτίσουμε το τραπέζι χωρίς πολλές θερμίδες

Οι σαλάτες εκτός από νόστιμες, είναι σύμμαχος όταν έρχεται η διαχείριση μεγάλων τραπεζιών. Προσφέρουν φρεσκάδα, είναι πλούσιες σε αντιοξειδωτικά και φυτικές ίνες αλλά συγχρόνως χαμηλές σε θερμίδες. Αυτή την εποχή βρίσκουμε πενταντόστιμες επιλογές όπως λάχανο καρότο, βραστό μπρόκολο, κουνουπίδι και παντζάρια, χόρτα εποχής ή μανιτάρια σχάρας. 

3. Επιλογές ορεκτικών που «συμφέρουν»

Διαλέγοντας έξυπνα τον συνδυασμό ορεκτικών μπορούμε να προσφέρουμε γεύση και ποικιλία στο τραπέζι ώστε να το απολαύσουμε χωρίς να υπερ-καταναλωθεί ο μπακαλιάρος. Τέτοιες επιλογές θα μπορούσαν να είναι: ωμά ψάρια όπως καρπάτσιο, σεβίτσε ή ταρτάρ, παστά ψαράκια όπως γαύρος μαρινάτος, ψητά θαλασσινά ή ψάρια όπως καλαμάρι, σαρδέλες ή γαρίδες και άλλες παραδοσιακές επιλογές όπως φάβα με κάπαρη. Έτσι προσφέρουμε ποικιλία θρεπτικών συστατικών με επίκεντρο την πρωτεΐνη για γρηγορότερο κορεσμό αλλά και επιλογών για ένα πιο ισορροπημένο γεύμα. 

4. Κάτι ελαφρύ για γλυκό

Στις ψαροταβέρνες συχνά σερβίρουν γλυκά που είναι δροσερά και ανάλαφρα, ιδανικά μετά από ένα γεύμα με ψάρι. Μια εξαιρετική επιλογή θα μπορούσε να είναι γιαούρτι με γλυκό του κουταλιού, ένα μικρό παγωτό ξυλάκι ή κάποια επιλογή σορμπέ. Φυσικά ακόμα και αν εμφανιστούν πιο «βαριά» γλυκά, μπορούμε να αρκεστούμε σε 2-3 κουταλιές για τη γεύση χωρίς να το στερηθούμε.

Το πιο σημαντικό 

Η 25η Μαρτίου είναι μία μέρα τον χρόνο και μαζί με αυτή και ο τηγανητός μπακαλιάρος. Είναι αδύνατον να καθορίσει την πορεία της διατροφής, ούτε να ακυρώσει την προσπάθεια του υπόλοιπου χρόνου. Η ισορροπία δε χτίζεται με στερήσεις αλλά με επιλογές που ταιριάζουν στη ζωή το καθενός. Αν ο τηγανητός μπακαλιάρος είναι συνδεδεμένος με αναμνήσεις, παράδοση και χαρά, τότε έχει θέση στο τραπέζι αυτή την ημέρα.

H διατροφή δεν είναι μαθηματικά. Έχει την έννοια μίας «σχέσης», και όπως όλες οι σχέσεις χρειάζεται ευελιξία, αποδοχή και σταθερότητα. Γιατί η ισορροπία δε χάνεται από ένα γεύμα – χτίζεται από τη συνολική στάση μας απέναντι στο φαγητό και στην αυτοφροντίδα του εαυτού μας.

Καλή Σαρακοστή!

Η Νίκη Αθανασιάδου PhD, MSc, RDN, CDN, είναι κλινική διαιτολόγος με πολυετή εμπειρία στη Νέα Υόρκη, ΗΠΑ.