Κάνει ταξιδιωτικές εκπομπές κοντά 20 χρόνια τώρα, έχει δει πολλά, όσα φαίνονται κι όσα όχι. Περπατάει ξυπόλυτος σε φαράγγια και μποστάνια, κάνει βουτιές σε ποτάμια και θάλασσες, παρατηρεί τη ζωή στη φυσική της διάσταση, χωρίς τα παραφερνάλια της αστικής φασαρίας. Κι όμως πάντα στην ύπαιθρο τον «ξαφνιάζει η ποίηση που υπάρχει διάχυτη, αχειροποίητη, ατελεύτητη... και στο ίδιο κάδρο, η κακοποίηση, η εγκατάλειψη… Ευτυχώς υπάρχουν άνθρωποι που νοιάζονται για το σπίτι μας, τη μνήμη μας, την ομορφιά της φύσης, την αίγλη του τοπίου», μου λέει με τον δικό του γήινο και αθώο τρόπο. Γνωριζόμαστε δεκαετίες, ο ίδιος είναι αυτό που λέμε χαρακτηριστική φιγούρα της πόλης, της παρέας και της urban κουλτούρας. Τι βρήκε τελικά ο Κωστής στα χωριά που ίσως δεν έβρισκε αλλού; «Οι πόλεις πλέον θέλουν αντίδοτο. Και το “χωριό” είναι κάτι σαν αντίδωρο», απαντά. «Το “φευγιό”, με όλους τους συμβολισμούς του, είναι η δική μου βουτιά στα βαθιά, είναι οι άγνωστες φωνές μου, είναι η παρηγοριά μου στο χάος της πραγματικότητας».

Θέλω να σε πάω στην πρώτη μέρα γυρίσματος. Και να μου πεις πώς συγκρίνεται εκείνη η μέρα με αυτό που νιώθεις σήμερα, έπειτα από 100 χωριά;

Πρώτο χωριό ε; Πριν από πέντε χρόνια... Φυσικά και τα θυμάμαι όλα, την γκλίτσα που έπαιζα στα χέρια μου καθώς μιλούσα στην κάμερα, τα βοσκοτόπια, τη Σιάπκα και την απεραντοσύνη ψηλά στα αλπικά λιβάδια του Τίταρου, τα βλάχικα που άρχισα να μαθαίνω, τους φίλους μου εκεί στο Λιβάδι του Ολύμπου. Θυμάμαι τις γιαγιάδες και τις κουβέντες μας αλά “Sex and the city” για τον γάμο τους, τα προξενιά. Γουστάρω πολύ τις αυθεντικές ψυχές, τις έχω ανάγκη. Και 100 χωριά μετά, αυτή μου η ανάγκη παραμένει ίδια, μη σου πω πως διψάει περισσότερο τώρα, έτσι όπως έχει αγριέψει ο κόσμος μας.

Ακόμα και στις ζόρικες στιγμές, υπάρχει φως άπλετο κι ένα ποτάμι να δροσιστούμε

Η εκπομπή έχει χαρά, μουσικές, τραπέζια, γιορτές. Πίσω όμως από αυτά υπάρχει συχνά και μοναξιά, εγκατάλειψη, γεράματα. Πώς κρατάς την ισορροπία ανάμεσα στη γιορτή και στην πραγματικότητα;

Η θεία μου η Δέσποινα μου λέει συχνά: «Είσαι γεννημένος γι’ αυτήν την εκπομπή». Δεν κάνω κάτι επιστημονικό, ακολουθώ την ψυχική μου ορμή. Θέλω η εκπομπή να μοιάζει με δημοτικό τραγούδι, που εσωκλείει όλη την αγωνία της ύπαρξης, την ανυπέρβλητη χαρά και τον τρανταχτό πόνο μέσα σε λίγες λέξεις. Με το τραγούδι, τα γλέντια και τα γέλια, όλοι κάτι ξορκίζουμε. Γιατί δεν είναι και εύκολο θέμα η ζωή στο χωριό. Το να είσαι κτηνοτρόφος ή γεωργός σήμερα μοιάζει συχνά άθλος με όσα συμβαίνουν. Το να ξυπνήσεις ένα πρωί και να έχει καταστραφεί το οδικό δίκτυο γύρω από το χωριό ή η σοδειά σου από μια θεομηνία, θέλει ψυχή και κότσια για να το κουμαντάρεις.

Ο τηλεθεατής που βλέπει την εκπομπή από τον καναπέ του, πώς θα ήθελες να αντιλαμβάνεται αυτό που παρακολουθεί;

Να νιώσει θα ήθελα, να αισθανθεί πόσο μεγάλος είναι ο χρόνος μας και πόσες αφορμές έχουμε να συναντιόμαστε, να το φιλοσοφούμε, να το γλεντάμε. Ακόμα και στις ζόρικες στιγμές, υπάρχει φως άπλετο κι ένα ποτάμι να δροσιστούμε.

Τι δεν καταλαβαίνουν οι άνθρωποι της πόλης για τη ζωή στην ελληνική επαρχία;

Η καλύτερη απάντηση λάμπει στα μάτια των πιτσιρικάδων, όταν φεύγουν με κλάματα από το χωριό, γιατί έτσι πρέπει. Και πραγματικά βγάζω το καπέλο σε όλους όσοι επιμένουν, νέοι και μεγαλύτεροι, να ζουν και να δημιουργούν στο χωριό. Κόντρα στην αποκαρδιωτική εικόνα της ερήμωσης.

Βλέπεις ανθρώπους να επιστρέφουν στα χωριά ή η «επιστροφή στην επαρχία» παραμένει αστική φαντασίωση;

Ευτυχώς βλέπω. Όχι μιλιούνια, αλλά όσοι κάνουν το άλμα είναι οι ήρωές μου. Γιατί είναι όντως γενναία πράξη να παρατήσεις μια δουλειά γραφείου για να γίνεις μελισσοκόμος ή αγρότης. Είναι ιερή επιλογή νομίζω.

Υπάρχει κάτι που άρχισες να βλέπεις διαφορετικά στην Ελλάδα μέσα από αυτήν την εκπομπή;

Νιώθω πως ξέρω πια με την αφή, την όσφρηση και όλες τις γνωστές και άγνωστες αισθήσεις, τι πάει να πει Ελλάδα. Όχι μόνο με την έννοια της γεωγραφίας, αλλά κυρίως, μέσα από την αισθητική σχέση με τη ρίζα μας, την παιδική μας ηλικία, τον πολιτισμό, τη φύση και την ανθρωπογεωγραφία. Από τις κορυφές της Πίνδου ως τον βυθό της Νισύρου, αυτήν την αισθητική αγωγή ανιχνεύω μέσα μου.

Μετά τα 100 χωριά, τι ακολουθεί; Θέλεις άλλα 100;

Και 200... Ήδη έχω πάνω από 100 προσκλήσεις από Πολιτιστικούς Συλλόγους σε ολόκληρη την Ελλάδα. Το «χωριό» δεν τελειώνει ποτέ.

Και τελικά, Κωστή, εσύ τι ψάχνεις κάθε Κυριακή στο χωριό;

Τον εαυτό μου, την απλότητα, την αυθεντικότητα, την ανατροπή της πραγματικότητας.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ GLOW ΣΤΟ ΤΕΥΧΟΣ ΙΟΥΛΙΟΥ 2026

Φωτογραφίες από το αρχείο του Κωστή Ζαφειράκη