Σε μια εξαιρετικά σημαντική και κοινωνικά καθοριστική απόφαση, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) έκρινε ότι ο πολιτικός γάμος μεταξύ ομόφυλων ζευγαριών και η δυνατότητα υιοθεσίας ανηλίκων από αυτά είναι σύμφωνες με το Ελληνικό Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Η απόφαση αυτή, χαρακτηρίζεται ήδη από νομικούς, κοινωνικούς φορείς και υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως σταθμός για την ελληνική κοινωνία και το νομικό μας σύστημα.
Η Ολομέλεια του ΣτΕ, στην απόφασή της, επικύρωσε ότι ο πολιτικός γάμος μεταξύ δύο ανθρώπων του ίδιου φύλου δεν παραβιάζει το Σύνταγμα και ότι η υιοθεσία παιδιών από αυτά τα ζευγάρια είναι απόλυτα σύμφωνη με το σύνταγμα και τις διεθνείς και ευρωπαϊκές δεσμεύσεις της χώρας. Η κρίση έγινε κατά πλειοψηφία και εδράζεται στα θεμελιώδη δικαιώματα της «ισότητας του απαραβίαστου της ιδιωτικής ζωής και οικογενειακής ζωής», καθώς και στην απαγόρευση κάθε διάκρισης με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό.
Tο ΣτΕ τόνισε επίσης ρητά ότι οι διατάξεις του νόμου δε θίγουν ούτε καταλύουν τις παραδόσεις της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας ως προς το πώς οι πιστοί επιλέγουν να τελέσουν ή να ερμηνεύσουν τον γάμο. Η εφαρμογή τους αφορά στον πολιτικό θεσμό του γάμου και την προστασία των δικαιωμάτων ως πολίτες του κράτους.
Νομικό πλαίσιο και κοινωνική διαδρομή
Η απόφαση έρχεται σε συνέχεια του τελευταίου νομικού πλαισίου που ψήφισε η Βουλή των Ελλήνων επιτρέποντας τον πολιτικό γάμο μεταξύ ομόφυλων ζευγαριών και ανοίγοντας τον δρόμο για υιοθεσία. Η κοινωνική και νομική συζήτηση για τα ζητήματα αυτά δεν είναι καινούρια: σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ήδη από τη δεκαετία του 2010, έχουν πραγματοποιηθεί αντίστοιχες νομοθετικές και δικαστικές τομές στη βάση της ισότητας.
Σε διεθνές επίπεδο, μεγάλες νομικές νίκες όπως η απόφαση Obergefell v. Hodges του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ ανέδειξαν ότι το δικαίωμα στον γάμο μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου προστατεύεται συνταγματικά βάσει της αρχής της ίσης προστασίας και της προσωπικής ελευθερίας. Αντίστοιχα, σε χώρες όπως η Ιρλανδία, η νομοθετική αναθεώρηση του Συντάγματος επέτρεψε σε δημοψήφισμα την ισότιμη αντιμετώπιση του γάμου ανεξαρτήτως φύλου, με την πλειοψηφία του λαού να ψηφίζει υπέρ.
Γιατί θεωρείται ιστορική αυτή η απόφαση;
Η σημασία της απόφασης δεν περιορίζεται στο νομικό επίπεδο. Αντιπροσωπεύει μια βαθιά πολιτισμική και κοινωνική τομή: είναι η πρώτη φορά που στην Ελλάδα, με τόσο ξεκάθαρο και αποφασιστικό τρόπο, το ανώτατο δικαστήριο διασφαλίζει ότι ο θεσμός του γάμου και της οικογένειας δεν εξαρτάται από το φύλο των συμβαλλομένων, ότι η ισότητα όλων ενώπιον του νόμου δε είναι θεωρητική, αλλά νομικά κατοχυρωμένη. Η απόφαση αναμένεται να ανοίξει νέες συζητήσεις για τη νομοθετική εναρμόνιση άλλων σχετικών θεμάτων, αλλά ήδη η απόφαση αυτή γεννά συζητήσεις - αυτήν τη φορά θετικές.
Καθώς η απόφαση δημοσιοποιείται και τίθεται σε εφαρμογή, οι προοπτικές για τα ομόφυλα ζευγάρια στην Ελλάδα αλλάζουν ριζικά. Οι νομικές, κοινωνικές και ανθρωπιστικές πλευρές της απόφασης ανοίγουν μια νέα σελίδα όχι μόνο για τα ίδια τα ζευγάρια, αλλά και για την ελληνική κοινωνία στο σύνολό της - μια κοινωνία που καλείται να επανεξετάσει τις παραδοσιακές αντιλήψεις για την οικογένεια, τα δικαιώματα και την ισότητα.
