Λίγο μετά τις απαξιωτικές δηλώσεις του Τιμοτέ Σαλαμέ για την όπερα και το μπαλέτο, συνταντήσαμε την διεθνή prima ballerina Ελεάνα Ανδρεούδη - μια χορεύτρια από εκείνες που δεν χρειάζονται υπερβολές για να τραβήξουν την προσοχή. Η πορεία της που ξεκινά από την Ελλάδα και εξελίσσεται σε σημαντικές σκηνές στο εξωτερικό, είναι βασισμένη στη σημασία της πειθαρχίας και στη λεπτομέρεια που προϋποθέτουν οι ευγενείς αυτές Τέχνες.

Η χάρη, στην περίπτωσή της, δεν είναι αίσθηση, είναι το αποτέλεσμα. Ώρες επανάληψης, πειθαρχίας και ελέγχου που δεν φαίνονται, αλλά καθορίζουν τα πάντα. Στη σκηνή, κάθε κίνησή της μοιάζει αβίαστη. Στην πραγματικότητα, τίποτα δεν είναι. Η Ελεάνα μεγάλωσε στη Λάρισα, και η πορεία της στο μπαλέτο ξεκίνησε νωρίς με απόλυτη αφοσίωση. «Από πολύ μικρή ηλικία ένιωθα ενστικτωδώς ότι αυτό θα γίνει ο δρόμος της ζωής μου. Ήμουν αφοσιωμένη σε αυτό και στο σχολείο, με ελάχιστες στιγμές ξεκούρασης. Το ένα έφερε το άλλο και τελικά το ένστικτό μου αποδείχτηκε αλάνθαστο». Από τα παιδικά της χρόνια στον χορό, έχει να θυμάται «πολλή δουλειά, διαγωνισμούς και το μυαλό μου να σκέφτεται το μπαλέτο συνεχώς».

Στο ερώτημα αν σήμερα το μπαλέτο είναι πιο προσιτό, απαντά πως «έχουν γίνει σημαντικά βήματα εξέλιξης, μιας και δεν ήταν στην κουλτούρα του
Έλληνα, όπως στη Ρωσία, για παράδειγμα. Πλέον, χάρη στα social media, ο κόσμος καταλαβαίνει τι είναι. Έχουμε ακόμα δρόμο, αλλά είναι στο χέρι μας να μυήσουμε ανθρώπους στον κόσμο της Τέχνης, που, είτε χορός είτε ζωγραφική, είναι ομορφιά, και όπως έλεγε ο Ντοστογιέφσκι, η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο».

Οι σπουδές της με υποτροφία στην Ακαδημία HeinzBosl-Stiftung στο Μόναχο, αλλά και οι προσκλήσεις από κορυφαίους διεθνείς οργανισμούς, όπως η Όπερα της Βιέννης και η Rosella Hightower στις Κάννες, διαμόρφωσαν μια καλλιτέχνιδα με διεθνή προοπτική. Από το 2018 ακολουθεί μια έντονα διεθνή διαδρομή, με σταθερή παρουσία κάθε καλοκαίρι στην Arena di Verona. Κι όμως, τίποτα στη στάση της δεν μαρτυρά επιτήδευση.

Ποια είναι η μεγαλύτερη ψευδαίσθηση που έχει ο κόσμος για τη ζωή μιας μπαλαρίνας;

Ότι η ζωή της είναι μόνο λάμψη ή μόνο πόνος. Η πραγματικότητα βρίσκεται κάπου στη μέση: απαιτεί πειθαρχία, αφοσίωση και κόπο, αλλά κρύβει και στιγμές χαράς, δημιουργίας και προσωπικής έκφρασης που δύσκολα μπορεί κανείς να φανταστεί. Πιστεύω πως μόνο όταν τη ζήσεις από μέσα, κοιτώντας πίσω από τη σκηνή, καταλαβαίνεις την αληθινή της ουσία. 

Πώς καλλιεργείται η αίσθηση χάρης σε έναν τόσο απαιτητικό χώρο όπως το μπαλέτο; Ή είναι απλώς έμφυτη;

Πιστεύω πως η κομψότητα είναι κάτι που πολλοί άνθρωποι έχουν, είτε ασχολούνται με το μπαλέτο είτε με κάτι εντελώς διαφορετικό. Δεν έχει να κάνει μόνο με την εξωτερική εικόνα. Ξεκινά από τον χαρακτήρα, από τον τρόπο που μιλάς στους άλλους, με έναν αυθεντικό, μη επιτηδευμένο τρόπο, από την ευγένεια και τον σεβασμό που δείχνεις καθημερινά. Και ίσως φαίνεται περισσότερο στον τρόπο που ζεις και εκφράζεσαι όταν κανείς δεν σε βλέπει. Η σκηνή είναι απλώς ο χώρος όπου όλα αυτά αποκαλύπτονται, αρκεί να μπορεί κανείς να τα διαβάσει. Θα έλεγα, λοιπόν, πως είναι κάτι έμφυτο, που με τα χρόνια καλλιεργείται και διαμορφώνεται μέσα από εμπειρίες, σχέσεις και τον τρόπο που επιλέγουμε να στεκόμαστε απέναντι στη ζωή.

Όταν ανεβαίνεις στη σκηνή, ποιο είναι το πρώτο συναίσθημα;

Δεν είναι ένα μόνο, είναι πολλά... Προσμονή, ανυπομονησία, έρωτας, αγάπη και στο τέλος λύτρωση.

Έτσι ένιωθες και στην αρχή της καριέρας σου;

Πάντα είχα ανυπομονησία και προσμονή να ανέβω στη σκηνή, από μικρή. Ίσως γιατί εκεί ένιωθα ελεύθερη. Ίσως γιατί δούλευα πολύ και εμπιστευόμουν το σώμα και την ψυχή μου, γιατί στο δικό μας επάγγελμα η ψυχή τραβάει το σώμα. Και σίγουρα γιατί το αγαπούσα βαθιά. Ταυτόχρονα, όμως, υπήρχε και η ανάγκη να αποδείξω κάτι στους άλλους. Ίσως αυτό να έκρυβε έναν μικρό φόβο, όχι με την αυστηρή του έννοια. Με τα χρόνια, και κυρίως μέσα από δύσκολες συνθήκες ‒γιατί από τις δυσκολίες μαθαίνουμε περισσότερα‒, κατάλαβα ότι πρώτα απ’ όλα πρέπει να αποδείξω στον εαυτό μου ότι άξιζε ο κόπος. Ότι άκουσα τη μικρή τότε Ελεάνα και ακολούθησα αυτό που αγαπούσα. Σήμερα την ευχαριστώ και προσπαθώ να της δίνω περισσότερη χαρά κάθε φορά που ανεβαίνω στη σκηνή.

Το μπαλέτο είναι ένας κόσμος ακραίας πειθαρχίας. Τι σημαίνει για σένα καθημερινή αφοσίωση σε μια Τέχνη που απαιτεί τόση σωματική και ψυχική αντοχή;

Μου αρέσει να κρατώ πάντα το καλό από κάθε κατάσταση, γι’ αυτό θα έλεγα πως το μπαλέτο και γενικότερα οι Τέχνες είναι πρωτίστως ένας κόσμος
σεβασμού. Όταν απαρτίζεται από ανθρώπους που πειθαρχούν, επειδή αγαπούν αυτό που κάνουν και όχι επειδή τους επιβάλλεται, τότε η πειθαρχία παύει να είναι βάρος. Όταν σπουδάζεις αυτό που πραγματικά λαχταράς, η ένταση της προσπάθειας υπάρχει, αλλά δεν σε βαραίνει. Γι’ αυτό λέω πάντα στους μαθητές μου πόσο σημαντικό είναι να ακολουθούν αυτό που αγαπούν. Για μένα είναι ευλογία. Κάθε μέρα, με τις καλές και τις πιο δύσκολες στιγμές, ξέρω ότι κάνω αυτό που αγαπώ και η αγάπη κάνει τα πάντα δυνατά.

Το μπαλέτο συνδέεται συχνά με την έννοια της τελειότητας. Για σένα τι σημαίνει τελειότητα;

Το τέλειο, όπως το φανταζόμαστε, δεν υπάρχει. Η καθημερινή προσπάθεια να γίνουμε η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας είναι ουσιαστικά το ταξίδι προς την τελειότητα. Στη διάρκεια μιας τόσο απαιτητικής πορείας, πώς προστατεύεις σώμα και πνεύμα; Με πίστη σε όσα έχω μάθει και σε αυτό που αγαπώ να κάνω. Πίστη στον εαυτό μου και στα ιδανικά μου. Όταν γνωρίζεις τις θυσίες και την προσπάθεια που έχεις καταβάλει, τίποτα δεν μπορεί εύκολα να σε αποσπάσει ή να σε λυγίσει. Οι βάσεις και οι αρχές ενός ανθρώπου παραμένουν ακλόνητες.

Πώς έχει αλλάξει η σχέση σου με το σώμα σου μέσα στα χρόνια της καριέρας σου;

Έχει αλλάξει πολύ. Σε μικρότερη ηλικία σκεφτόμουν διαρκώς τι θα φάω. Σήμερα επιλέγω αυτό που μου κάνει καλό, φροντίζοντας να διατηρώ τον οργανισμό μου όσο πιο υγιή και ισορροπημένο γίνεται. Δεν μπορείς να ζητήσεις από κάποιον να σε αγαπά, αν εσύ δεν τον αγαπάς ή δεν τον σέβεσαι. Το ίδιο ισχύει και για το σώμα μας.

Υπάρχει κάποιο προσωπικό ritual πριν από μια μεγάλη παράσταση που σε βοηθά να συγκεντρωθείς;

Συνήθως δεν μιλώ πολύ και αναζητώ την ησυχία. Κάνω την προσευχή μου και είμαι έτοιμη. Το μπαλέτο επηρεάζει τον τρόπο που αντιλαμβάνεσαι το στιλ και την έννοια της κομψότητας στην καθημερινότητα; Δεν ξέρω αν το μπαλέτο καθορίζει το στιλ μου, αλλά πάντα με εξέφραζε το minimal, τόσο στα συναισθήματα όσο και στα ρούχα. Πιστεύω ότι μέσα από την ησυχία και την απλότητα μπορείς να δεις πραγματικά τον άνθρωπο. Και μόνο έτσι μπορώ να τον αντιληφθώ, σαν να είναι ντυμένος με όμορφα, απλά και σπάνια «υφάσματα».

Τι θα ήθελες να νιώθει το κοινό όταν σε βλέπει να χορεύεις;

Δεν το είχα σκεφτεί μέχρι πρόσφατα. Μια κοπέλα με πλησίασε για να μου πει ότι, αφού με είδε στη σκηνή μαζί με τις φίλες της, ξεκίνησαν μπαλέτο στα 28 τους. Τότε συνειδητοποίησα πόσο όμορφο είναι να εμπνέεις, χωρίς έπαρση, τους μεγαλύτερους και να κάνεις τα παιδιά να ονειρεύονται.

Υπάρχει κάποιος ρόλος ή έργο που έχει ιδιαίτερη σημασία για σένα;

Η Μαρίνα στο μπαλέτο «Ζορμπάς» του Lorca Massine, που ερμηνεύω εδώ και χρόνια στη Βερόνα υπό τους ήχους του Μίκη Θεοδωράκη, έχει ιδιαίτερη σημασία για μένα. Πρόκειται για τον ρόλο που υποδύθηκε η Ειρήνη Παπά στην ομώνυμη ταινία. Είναι μοναδικό να ακούς αυτήν τη μουσική στο εξωτερικό και να νιώθεις περήφανη ως Ελληνίδα, μεταφέροντας ταυτόχρονα το νόημα στους ξένους συναδέλφους. Είναι μια βαθιά συγκινητική εμπειρία.

Τι σε εμπνέει περισσότερο εκτός σκηνής;

Η ευγένεια, η καλοσύνη και η αισθητική. Η θάλασσα, τα παιδιά, τα ζώα, μια βόλτα σε μια έκθεση, η μουσική και οτιδήποτε με κάνει να ονειρεύομαι. Η ομορφιά όπως την αντιλαμβάνομαι εγώ.

Πώς είναι η Ελεάνα έξω από πρόβες και παραστάσεις; Τι της αρέσει και τι ζωή κάνει;

Μου αρέσει να περνάω χρόνο στο σπίτι, ακούγοντας μουσική και μαγειρεύοντας για τα αγαπημένα μου πρόσωπα. Αγαπώ επίσης τα ταξίδια σε όμορφα, ήσυχα μέρη. Τον τελευταίο καιρό έχω ανακαλύψει μια ιδιαίτερη αγάπη για το σχέδιο, καθώς ετοιμάζω τη δική μου σειρά από κορμάκια, κάτι που ανυπομονώ να δω να ολοκληρώνεται.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ BILL GEORGOUSSIS (D -TALES)
STYLING ΕΛΕΝΑ ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ
MAKE UP & HAIR ARTIST ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΤΗΛΙΑΚΟΥ (D -TALES)

Κεντρική φωτογραφία: Τοπ και φούστα από βαµβάκι, Markellos Polydorou

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ GLOW ΣΤΟ ΤΕΥΧΟΣ ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2026