Στην περίπτωση της Μυρσίνης Αλεξανδρίδη, το ελληνικό στοιχείο λειτουργεί ως εσωτερικό τοπίο, ως βίωμα, ως προσωπική μετάφραση. Μέσα από τη ζωγραφική και το χειροποίητο αντικείμενο, με προτίμηση στο κεραμικό πλακάκι, παίρνει στοιχεία και εικόνες από το παρελθόν, και τα μετατρέπει σε ένα πιο αφαιρετικό, σύγχρονο λεξιλόγιο. «Με αφορά πολύ το παρελθόν, όχι από νοσταλγία, αλλά γιατί νιώθω ότι συνδέομαι μαζί του μέσα από τις προσωπικές μου εμπειρίες και αναμνήσεις», λέει. «Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να το επανερμηνεύσω μέσα από τη ζωγραφική μου. Έτσι αισθάνομαι ότι η παράδοση παραμένει ζωντανή, όταν συνδιαλέγεται με το σήμερα».

Στην εποχή της μαζικής παραγωγής και της τεχνητής νοημοσύνης, συμφωνείτε ότι το craftsmanship αναδεικνύεται ως πιο πολύτιμο από ποτέ; Τι θεωρείτε καθιστά την Τέχνη του χειροποίητου ανεκτίμητης αξίας στην εποχή που ζούμε; 

Πίσω από κάθε αντικείμενο ή έργο τέχνης βρίσκεται ένας άνθρωπος, μια πρόθεση, μια διαδρομή, πολύς χρόνος και πολλή φροντίδα. Δεν είναι απλώς το τελικό αποτέλεσμα, είναι όλη η διαδικασία που έχει προηγηθεί. Ζούμε σε μια εποχή όπου κατακλυζόμαστε από εικόνες που παράγονται ασταμάτητα, χωρίς να αντιστοιχούν πάντα σε κάτι πραγματικό. Γι' αυτό νιώθω πως έχουμε ακόμη μεγαλύτερη ανάγκη να συνδεόμαστε με κάτι απτό, κάτι που έχει περάσει από ανθρώπινα χέρια. Όταν γνωρίζεις ότι κάποιος αφιέρωσε ώρες, επιμονή και φροντίδα για να δημιουργήσει ένα έργο, δημιουργείται μια διαφορετική σχέση μαζί του. Για μένα αυτή η σύνδεση ανάμεσα στον δημιουργό, το έργο και τον άνθρωπο που το συναντά είναι ανεκτίμητη.

Τι σημαίνει για εσάς να δημιουργείτε κάτι αποκλειστικά χειροποίητο;

Νιώθω πως το χειροποίητο με επέλεξε περισσότερο απ' όσο το επέλεξα εγώ. Από πολύ νωρίς η σκέψη μου λειτουργούσε πάντα μέσα από το χέρι μου. Σκέφτομαι δημιουργώντας και δημιουργώ σκεπτόμενη. Για μένα είναι μια βαθιά ανάγκη, μια μορφή ελευθερίας και ο τρόπος με τον οποίο εκφράζομαι πιο ειλικρινά. Ταυτόχρονα, όμως, είναι και ευθύνη, γιατί κάθε έργο φέρει κάτι προσωπικό, πίσω από το οποίο δεν μπορείς να κρυφτείς.

Από πού αντλείτε έμπνευση και τεχνικές;

Από τις ιστορίες, ειπωμένες αλλά και υπαινικτικές. Συχνά οι άνθρωποι που μου αναθέτουν ένα έργο φέρνουν μαζί τους μια προσωπική μνήμη, έναν τόπο ή μια επιθυμία και αυτά λειτουργούν σαν σπόροι από τους οποίους γεννιέται η εικόνα.

Μεγάλη πηγή έμπνευσης είναι και η δική μου εμπειρία. Ιδιαίτερα τα καλοκαίρια στη Σκόπελο: η θάλασσα, οι ελιές, το φως που περνά μέσα από τα φύλλα, οι πέτρινοι τοίχοι, η σιωπή του απογεύματος. Αυτές οι εικόνες έχουν διαμορφώσει τον εσωτερικό μου κόσμο και βρίσκουν σχεδόν πάντα τον δρόμο τους μέσα στα έργα μου.

Τεχνικά, με γοητεύει ιδιαίτερα η υπομονή που απαιτεί ο πουαντιγισμός. Η εικόνα χτίζεται μέσα από αμέτρητες μικρές κουκκίδες, μία προς μία, σαν μια διαδικασία διαλογισμού όπου κάθε λεπτομέρεια έχει σημασία. Η ζωγραφική πάνω σε κεραμικό πλακίδιο είναι μια διαφορετική πρόκληση καθώς απαιτεί απόλυτο έλεγχο της κίνησης και μεγάλη ακρίβεια. Είναι ένας διάλογος με το υλικό, όπου πρέπει να αποδεχθείς τους δικούς του κανόνες και να συνεργαστείς μαζί του.

Επιδιώκετε να συμβάλετε στη διατήρηση των ελληνικών παραδοσιακών τεχνών, φέρνοντάς τες πιο κοντά στο σήμερα;

Με ενδιαφέρει πολύ το παρελθόν, όχι από νοσταλγία αλλά γιατί νιώθω ότι συνδέομαι μαζί του μέσα από τις προσωπικές μου εμπειρίες και αναμνήσεις. Δεν με απασχολεί η πιστή αναπαραγωγή του. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να το επανερμηνεύσω μέσα από τη ζωγραφική μου, με έναν πιο αφαιρετικό τρόπο. Αισθάνομαι πως όταν η παράδοση συνομιλεί με το σήμερα παραμένει ζωντανή.

Ποιοι Έλληνες δημιουργοί έχουν επηρεάσει το έργο σας;

Σημείο αναφοράς για μένα είναι οι καλλιτέχνες της Γενιάς του '30, όπως ο Τσαρούχης, ο Μόραλης, ο Νικολάου και ο Αναστασιάδης. Με γοητεύει ο τρόπος που κατάφεραν να συνδυάσουν το μοντέρνο με το αρχέγονο, την ελληνικότητα με την αφαίρεση, το προσωπικό με το συλλογικό. Οι μορφές τους είναι συχνά ήσυχες και γήινες, αλλά ταυτόχρονα γεμάτες ουσία. Αυτή η ισορροπία με έχει επηρεάσει βαθιά, ήδη από τα χρόνια που σπούδαζα αρχιτεκτονική.

Αλήθεια, ποιες είναι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει ένας δημιουργός στο πεδίο του craftsmanship σήμερα;

Σήμερα ο δημιουργός καλείται να κάνει πολύ περισσότερα από το να δημιουργεί. Πρέπει ταυτόχρονα να επικοινωνεί το έργο του, να το προβάλλει, να χτίζει συνεργασίες και επαγγελματικές σχέσεις, να διαχειρίζεται την παρουσία του και παράλληλα, να βρίσκει τον χρόνο και την ηρεμία για να συνεχίσει να δημιουργεί. Η μεγαλύτερη πρόκληση, ίσως, είναι το να μπορέσει κανείς να ζήσει αποκλειστικά από την τέχνη του χωρίς να χάσει την ποιότητα και την αλήθεια της δουλειάς του.

Αν έπρεπε να περιγράψετε τη σχέση σας με το πλακάκι με μία μόνο λέξη, ποια θα ήταν; Πώς γεννήθηκε αυτή η αγάπη για ένα αντικείμενο που οι περισσότεροι προσπερνάμε;

Η λέξη που θα διάλεγα είναι «Αμφίδρομη». Νιώθω ότι δεν ήταν μόνο εγώ που επέλεξα το πλακάκι ως μέσο, κατά κάποιον τρόπο, με επέλεξε κι εκείνο. Η σχέση μας γεννήθηκε εντελώς τυχαία. Είχα ήδη μια βαθιά αγάπη για την κεραμική και τη ζωγραφική και όταν το πλακάκι ήρθε στα χέρια μου, ένιωσα ότι αυτά τα δύο συναντήθηκαν με έναν τρόπο απόλυτα φυσικό.

Από τότε, κάθε έργο είναι ένας διάλογος ανάμεσα σε εμένα και το υλικό. Εγώ φέρνω την πρόθεση, την ιστορία και το σχέδιο, αλλά το ίδιο το πλακάκι, με τη γυαλισμένη επιφάνειά του και τις ιδιαιτερότητές του, καθορίζει εξίσου τον τρόπο που θα εξελιχθεί το έργο. Δεν επιβάλλομαι πάνω του, συνεργάζομαι μαζί του. Βλέπω μια επιφάνεια που μπορεί να κουβαλήσει μνήμη, εικόνες και συναίσθημα.

Ίσως τελικά αυτή να είναι η ουσία της σχέσης μας: εγώ μεταμορφώνω το πλακάκι σε έργο τέχνης, αλλά και εκείνο μεταμορφώνει με τη σειρά του τον τρόπο που ζωγραφίζω και που αφηγούμαι ιστορίες μέσα από την τέχνη μου.

Αν μπορούσατε να δημιουργήσετε μια συλλογή πλακιδίων για έναν χώρο, είτε στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό, ποιος θα ήταν αυτός και γιατί;

Θα ήθελα πολύ να δημιουργήσω ένα έργο μεγάλων διαστάσεων για έναν δημόσιο χώρο, όπου οι άνθρωποι κινούνται, συναντιούνται ή σταματούν για λίγο μέσα στην καθημερινότητά τους. Με συγκινεί η ιδέα ότι ένα έργο τέχνης μπορεί να γίνει μέρος της καθημερινότητας πολλών ανθρώπων, να τους συντροφεύει χωρίς να το έχουν προγραμματίσει και ίσως να τους κάνει να σταθούν για μια στιγμή διαφορετικά απέναντι στον χώρο και στον χρόνο.

Ποια είναι η στιγμή μέσα στη διαδικασία δημιουργίας που σας κάνει να σκέφτεστε «γι' αυτό κάνω αυτή τη δουλειά»;

Κάθε στάδιο της δημιουργίας έχει τη δική του χαρά και τη δική του αγωνία. Νιώθω ευγνωμοσύνη που μπορώ να κάνω αυτό που αγαπώ. Το γεγονός ότι ξυπνάω ακόμη και στις πέντε το πρωί με χαμόγελο για να πάω στο ατελιέ μου, είναι ίσως η μεγαλύτερη επιβεβαίωση ότι βρίσκομαι ακριβώς εκεί όπου θέλω να είμαι.

Ποια είναι τα σχέδιά σας για το κοντινό μέλλον;

Ανυπομονώ για όλα όσα έρχονται μέσα στον επόμενο χρόνο. Έχω προγραμματίσει νέα έργα και νέες συνεργασίες που με ενθουσιάζουν και νιώθω ότι ανοίγουν καινούργιους δρόμους για τη δουλειά μου. Αυτό που εύχομαι είναι να συνεχίσω να δημιουργώ με την ίδια αφοσίωση και περιέργεια, αφήνοντας κάθε νέο έργο να με οδηγήσει στο επόμενο.

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ VIRGILIOS TSIOULLI

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ GLOW ΣΤΟ ΤΕΥΧΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ-ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2026