Μακριά από την προβλέψιμη εικόνα του ελληνικού καλοκαιριού, ένα νησί με δικό του χαρακτήρα, με χωριά που κρατούν ακόμη την ταυτότητά τους, τον Κάμπο με τα περιβόλια και τα αρχοντικά του, τα Μαστιχοχώρια, τη ναυτική ιστορία και μια καθημερινότητα που δεν εξαντλείται στην τουριστική σεζόν. Στη Χίο, με αφετηρία το EONA, το σπίτι φιλοξενίας, Τέχνης και δημιουργίας, η Χριστίνα Ζομπά-Καλόγλου μάς ξεναγεί στη δική της εκδοχή του νησιού.
Στα 15 της, έγραφε στο ημερολόγιό της πως ονειρευόταν ένα σπίτι στο οποίο θα μένουν καλλιτέχνες, θα δημιουργούν, κι εκείνη θα τους βοηθά. Γεννημένη λίγο έξω από τη Θεσσαλονίκη και μεγαλωμένη ανάμεσα στη Βόρεια Ελλάδα και την Αθήνα, συνδέθηκε από νωρίς με τη διαχείριση της Τέχνης. Παράλληλα με την ακαδημαϊκή της πορεία στον τομέα Arts and Cultural Management, μέχρι να φτάσει υποψήφια διδάκτωρ είχε ιδρύσει την πλατφόρμα Descoverartists μέσα από την οποία άρχισε να δημιουργεί residencies, retreats και προγράμματα για καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο, αρχικά με βάση την Ύδρα.
Το σπίτι που κάποτε είχε φανταστεί έμελλε τελικά να βρεθεί στη Χίο. «Δεν ήταν κάτι που είχα σχεδιάσει από την αρχή. Περισσότερο πιστεύω ότι η ζωή με οδηγούσε σταδιακά προς αυτήν την κατεύθυνση», λέει η ίδια. «Για πολλά χρόνια, η Ύδρα ήταν το σπίτι του Descoverartists. Είναι ένας τόπος που αγαπώ πολύ και στον οποίο χρωστάω πολλά. Με τον καιρό, όμως, άρχισα να νιώθω ότι αυτό που αναζητούσα, και για το Descoverartists αλλά και για εμένα, ήταν κάτι διαφορετικό. Όσο κι αν αγαπώ την Αθήνα, η ζωή στην πόλη άρχισε να γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Μου έλειπε μια πιο απλή καθημερινότητα, χρόνος, η σύνδεση με τους ανθρώπους και με τα πράγματα που θεωρώ πραγματικά σημαντικά. Ένιωθα ότι αφιερώνω πολύ χρόνο και ενέργεια σε πράγματα που τελικά δεν έχουν τόση σημασία όσο νομίζουμε και άρχισα να απομακρύνομαι από αυτό που αναζητούσα τόσο στην Ύδρα όσο και στην Αθήνα. Σκεφτόμουν ότι ίσως είχε έρθει η στιγμή για το επόμενο βήμα, να βρω έναν μόνιμο τόπο για εμένα, για το Descoverartists και για τους ανθρώπους που αναζητούν αυτήν την ίδια αίσθηση ηρεμίας, δημιουργίας και σύνδεσης».
Γιατί στη Χίο; Τι έχει αυτός ο τόπος που σε έκανε να πιστέψεις σε αυτόν;
Αναζητούσα κάτι αυθεντικό. Ήθελα να γνωρίσω έναν τόπο όπως πραγματικά είναι και όχι όπως ντύνεται και ετοιμάζεται να είναι για να υποδεχτεί επισκέπτες για λίγους μήνες κάθε χρόνο. Η Χίος με κέρδισε γιατί έχει διατηρήσει τον χαρακτήρα της, τις παραδόσεις, τις ιδιαιτερότητες και τη δική της ταυτότητα: τη μαστίχα, τα χωριά, τη ναυτική ιστορία, τις μυρωδιές, τις παραδόσεις της. Δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει και ακριβώς γι’ αυτό με ενδιαφέρει. Πολλές φορές, όταν προσπαθώ να εξηγήσω τι είναι το Εωνά, επιστρέφω σε μια παιδική ανάμνηση από τα παιδικά μου χρόνια και τα καλοκαίρια στο Λαύριο με τη γιαγιά και τον παππού μου. Μετά το μπάνιο τρώγαμε όλοι μαζί και ακολουθούσε ο υποχρεωτικός μεσημεριανός ύπνος, τον οποίο ως παιδί αντιπαθούσα. Θυμάμαι να ξαπλώνω σε καθαρά σεντόνια που μύριζαν φρέσκια μπουγάδα, με τα παράθυρα ανοιχτά, να ακούω από μακριά τη θάλασσα και τις φωνές του κόσμου, και μέσα στο σπίτι να επικρατεί απόλυτη ησυχία. Θυμάμαι να βαριέμαι αφόρητα και να σκέφτομαι πόσο θα ήθελα να είμαι έξω με τις φίλες μου. Χρόνια αργότερα, κατάλαβα ότι αυτό δεν ήταν η βαρεμάρα. Ήταν ηρεμία, ξεκούραση και ανεμελιά. Και νομίζω ότι αυτό προσπαθώ να πετύχω στο Εωνά. Έναν χώρο όπου οι άνθρωποι μπορούν να ξεκουραστούν, να δημιουργήσουν, να γνωρίσουν άλλους ανθρώπους ή απλώς να υπάρχουν, χωρίς να χρειάζεται να αποδείξουν τίποτα.
Και τι σημαίνει «Eωνά»;
Πήρε το όνομά του από τη χιώτικη διάλεκτο και σημαίνει «εδώ να». Μου άρεσε από την πρώτη στιγμή η απλότητά της. Έχει κάτι πολύ όμορφο το να λες «είμαστε εδώ». Δεν χρειάζεται κάτι περισσότερο. Το σπίτι χρειαζόταν αρκετή δουλειά, αλλά από την πρώτη στιγμή μπορούσες να δεις τις δυνατότητές του. Είχε μια διαρρύθμιση που ταίριαζε απόλυτα σε αυτό που χρειαζόμασταν και μου άρεσε ιδιαίτερα το γεγονός ότι το στούντιο έχει δική του είσοδο. Ήθελα ο κόσμος να μπορεί να έρχεται, να βλέπει τη δουλειά που γίνεται μέσα στον χώρο και να αισθάνεται ότι η δημιουργία δεν συμβαίνει πίσω από κλειστές πόρτες.
Ποιοι είναι οι πραγματικοί ρυθμοί της Χίου, πέρα από τη συνήθη καλοκαιρινή εικόνα των νησιών;
Αυτό που δεν φαντάζεται κανείς είναι πόσο ζωντανή είναι η Χίος όλον τον χρόνο. Ερχόμενη από μια μεγάλη πόλη, πίστευα ότι μετακομίζοντας σε ένα νησί θα έπρεπε να αποδεχτώ πως θα έχω λιγότερες επιλογές. Τελικά συνέβη το αντίθετο. Αυτό που με εντυπωσιάζει περισσότερο είναι οι άνθρωποι που νοιάζονται για τον τόπο τους. Υπάρχουν κοινότητες και πρωτοβουλίες που κρατούν ζωντανές γνώσεις, παραδόσεις και δεξιότητες. Ένα αγαπημένο μου παράδειγμα είναι τα μαθήματα αργαλειού που διοργανώνει ο Σύλλογος «Φίλοι Χιώτικου Χωριού», όπου μπορεί κανείς να μάθει ύφανση, κέντημα και πολλά ακόμη, όχι σαν κάτι που ανήκει στο παρελθόν, αλλά σαν κάτι που συνεχίζει να περνά από γενιά σε γενιά.
Πώς φαντάζεσαι τη Χίο σε πέντε χρόνια;
Αν μπορούσα να ευχηθώ κάτι για τη Χίο τα επόμενα χρόνια, θα ήταν να τη γνωρίσουν άνθρωποι που θα έρθουν εδώ με περιέργεια, με σεβασμό και με διάθεση να τη ζήσουν όπως είναι. Με τις μυρωδιές του Κάμπου την άνοιξη, τα χωριά της, τα παλιά σπίτια που κουβαλούν ιστορίες και τις ήσυχες παραλίες. Για μένα, αυτό είναι που κάνει τη Χίο ξεχωριστή: όχι ότι μοιάζει με κάποιο άλλο νησί, αλλά ακριβώς το ότι δεν μοιάζει με κανένα άλλο.
LIKE A LOCAL
Γεύση: Το µοσχαράκι µε πράσο και µουστάρδα στην ταβέρνα Άρτεµις, στα Νένητα.
Παραλία: Βρουλίδια.
Στέκι: Η ταβέρνα Άρτεµις, στα Νένητα.
Local talent: Ο Νίκος Πυριανιάν και τα εντυπωσιακά ψηφιδωτά του.
Η Χίος είναι στα καλύτερά της: Την άνοιξη.
Για ένα αξέχαστο τραπέζι: Η Κάτω Πόρτα, στους Ολύµπους.
Διαδρομή: Με το αυτοκίνητο από τα Νένητα προς τα Μεστά.
Τοπικό προϊόν: Τα γλυκά του κουταλιού από το Περιβόλι, στον Κάµπο - ιδιαίτερα όσα φτιάχνονται από χιώτικο µανταρίνι.
Κτήριο/μνημείο: Ο Άγιος Τρύφωνας, στα Νένητα.
Τοπικό έθιμο: Τα καζανίσµατα της σούµας.
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: (Αριστερά) Ο µεσαιωνικός Πύργος στα Δότια. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ SARAH RAINER COURTESY EONA CHIOS. (Δεξιά) Χριστίνα Ζοµπά-Καλόγλου. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ COURTESY EONA CHIOS.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ GLOW ΣΤΟ ΤΕΥΧΟΣ ΙΟΥΛΙΟΥ 2026
